Page image — the source of record
Machine transcription
( ٣٢٦ )
بودند که میتوان ایشان را از روی ذوق و قریحه یونانی و از روی دیانت بودائی خواند
. وجود و تربیهٔ چنین صنعتگران در کار بود تا با داشتن خواص و قریحه و استعداد
دوجانبه صنعت مرکب فوق الذکر را بمیان آرند. در ذیل این چند سطر که حیثیت
تعریف عمومی دارد « بودیزم» و «هلنیزم» یعنی روح دیانت بودائی و ذوق صنعتی
یونانی و برخورد آنها را در خاکهای افغانستان مطالعه میکنیم .
بودیزم: معلوم است که آئین بودائی در قرن ٦ ق م در خاک هند در حوالی مدراس
و «پتنه» امروزی ظهور نموده و بعد از سه و نیم صد سال حیات در خاک هند در قرن دوم ق م
با مبلغین اعزامی «آشوک» پادشاه موریا در سرحدات شرقی آریانا و داخل آن
نفوذ یافت. موسیو فوشه به این عقیده است که اگر شروع انتشار آئین بودائی را
در شمال هند در وسط قرن سوم ق م نسبت بدهیم اشتباه زیادی نکرده خواهیم بود(۱)
مقارن همین زمان مبلغین بودائی وارد کشمیر و گندهارا شده و به تدریج به داخل
مملکت پیشتر آمده رفتند. به این حساب آئین مذکور در اواسط قرن سوم ق م
به گندهارا یعنی درهٔ کابل رسیده و از علاقه های پشاور و سوات بطرف ننگرهار
(هده) و لغمان و تگاو و نجر و و خورد کابل ( کابل بودائی) پیش آمده و به جلگه
و دره های قشنک کاپیسا (کوهستان و کوهدامن ) مواصلت کرده است .
امروز با کشفیات علمی و تحقیقاتی که نقطه به نقطه شده راه انتشار آئین بودائی
از جنوب به شمال هندوکش و منازل عمدهٔ آن: فندقستان، بامیان، سمنگان (هيبك)
و بلخ و قندوز نزد ما روشن است و از روی یادداشت های زائرین چینی و تحقیقات
دانشمندان فرانسوی به اوضاع گذشته و شواهد آن نقاط اطلاع کافی در دست
است که تذکار آن اینجا لزومی ندارد .
تنها چیزیکه درین مبحث تدقیق آن ضروری و با ظهور صنعتی که مطالعه
(١) صفحه ٤٤١ جلد دوم کتاب صنعت کریکو بوديك كندهارا .
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.