{"book":"adl0967","page":903,"text":"( ٣٢٦ )\nبودند که میتوان ایشان را از روی ذوق و قریحه یونانی و از روی دیانت بودائی خواند\n. وجود و تربیهٔ چنین صنعتگران در کار بود تا با داشتن خواص و قریحه و استعداد\nدوجانبه صنعت مرکب فوق الذکر را بمیان آرند. در ذیل این چند سطر که حیثیت\nتعریف عمومی دارد « بودیزم» و «هلنیزم» یعنی روح دیانت بودائی و ذوق صنعتی\nیونانی و برخورد آنها را در خاک‌های افغانستان مطالعه میکنیم .\nبودیزم: معلوم است که آئین بودائی در قرن ٦ ق م در خاک هند در حوالی مدراس\nو «پتنه» امروزی ظهور نموده و بعد از سه و نیم صد سال حیات در خاک هند در قرن دوم ق م\nبا مبلغین اعزامی «آشوک» پادشاه موریا در سرحدات شرقی آریانا و داخل آن\nنفوذ یافت. موسیو فوشه به این عقیده است که اگر شروع انتشار آئین بودائی را\nدر شمال هند در وسط قرن سوم ق م نسبت بدهیم اشتباه زیادی نکرده خواهیم بود(۱)\nمقارن همین زمان مبلغین بودائی وارد کشمیر و گندهارا شده و به تدریج به داخل\nمملکت پیشتر آمده رفتند. به این حساب آئین مذکور در اواسط قرن سوم ق م\nبه گندهارا یعنی درهٔ کابل رسیده و از علاقه های پشاور و سوات بطرف ننگرهار\n(هده) و لغمان و تگاو و نجر و و خورد کابل ( کابل بودائی) پیش آمده و به جلگه\nو دره های قشنک کاپیسا (کوهستان و کوهدامن ) مواصلت کرده است .\nامروز با کشفیات علمی و تحقیقاتی که نقطه به نقطه شده راه انتشار آئین بودائی\nاز جنوب به شمال هندوکش و منازل عمدهٔ آن: فندقستان، بامیان، سمنگان (هيبك)\nو بلخ و قندوز نزد ما روشن است و از روی یادداشت های زائرین چینی و تحقیقات\nدانشمندان فرانسوی به اوضاع گذشته و شواهد آن نقاط اطلاع کافی در دست\nاست که تذکار آن اینجا لزومی ندارد .\nتنها چیزیکه درین مبحث تدقیق آن ضروری و با ظهور صنعتی که مطالعه\n(١) صفحه ٤٤١ جلد دوم کتاب صنعت کریکو بوديك كندهارا .","chars":1529,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/00903.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/903","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/903","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}