Page 861

(۲۸۸) او جانشینانش سائر شاهان یونانی باختر و کادپیسا ومتعاقب آنها دو نفر شاهان خانوادهٔ کدفیزس سلالهٔ کوشان این رویه را تعمیل نموده رفتند. جمس پر نسپ مذکور زبان یونانی را کلید قرائت زبان و رسم الخط نو قرار داده، اول (اسم) پادشاه یونانی که در هر دو زبان چندان تغیری نمیکرد خواند و بعد فهمید دو کلمهٔ دیگری که پهلوی آنست لفظ (پاد شاه) معنی خواهد داد ملتفت باید بود که قرائت این دو (کلمه) به این سرعتی که حالا تصور میکنیم هر گز بعمل نیامده بلکه شب ها مطالعات دقیق بکار رفته تا محض اسم شاه خوانده شده است. با وجودیکه در رسم الخط خروشتی حروف هجا جدا جدا بفاصله پهلوی هم دیگر نوشته میشد آیا (پرنسپ) چقدر کوشش کرد تا تنها سمت خواندن آنرا پیدا نمود زیرا هیچ معلومات داده نمیتوانست که این رسم الخط از راست به چپ یا از چپ به راست نوشته و خوانده میشود بعد ازین مرحله چقدر کوشش دیگر بخرج داد تا آواز و مخارج حروف مذکور را کشف کرد و پیش خوديك سلسله یاد داشت های مختصری کرد آورد. بعد از اسم (خاص) شاه وصفت (پادشاه) که به اسم او ملحق بود بكمك کلید بدست آمده، یعنی زبان یونانی بعضی صفات دیگری که بنام پاد شاهان باختری ملحق بود مثل: فاتح - بزرگ، عادل - شاه شاهان - مغلوب نشدنی وغیره یکی بعد دیگری خوانده شده در نتیجه آهسته آهسته ۷ - ۸ کلمه زبان و رسم الخط مجهول به منصهٔ شهود گذاشته شد و در نتیجه رسم الخط نو وحروف الفبای آن نیمه ونا قص بد ست آمد، فوراً در اینجا باز به سوا ل دیگری مقابل می شویم که آیا این زبان مجهول عبارت از چیست؟ همان طوریکه قرائت رسم الخط جدید نزد (پرنسپ) اسرار آمیز بود زبان مذکور از آن پر اسرار و شگفت آور تر می نمود. مورخ انگلیس از زبان های باستانی آریانا رجوع کرده گاهی آن را (زند) گاهی (او ستائی)