Page 843

( ۲۷۰ ) دیگر که کامیابی های فاتحانه کنیشکا و دوام خاطرات آنر در هند ترسیم میکند چند سطری بنکاریم و تاثير عميق شخصیت و کار نامه های جنگی این پاد شاه بزرگ را از روی آن قیاس نمائیم . پیش از ینکه وارد موضوع داستان شویم در باب اصلیت وصورت رسیدن آن به عصر و زمان ما چند سطری مینگاریم : شبهۀ نیست که اصل داستان یکی از قصه های هندی است که حتماً در اثر آوازهٔ فتوحات كنيشكا بمیان آمده ، مدتها در محیط هند دهن بدهن نقل شده تا اینکه بگوش یکی از زائرین چینی موسوم به « هیوانتسو » Hiuan tso رسیده و آنرا به دیار چین برده و در فصل پانزده کتاب ( یو - یانگ - تسا تسو ) که قرار عقیدهٔ چین شناس فرانسوی « موسیو پلیو » در ۸۶۰ مسیحی تالیف شده داخل گردیده است . هوبر Ed. Huber قصهٔ مطلوب را از کتاب مذکور استخراج کرده و « مسيو « سیلون لوی » آنرا در شماره های ژانویه و مارس ۱۹۳۶ مجله اسيا ئى ( ژورنال از ياتيك ) گرفته است ما هم ازین جاروح مطلب را اقتباس میکنیم عین همین داستان را ۱۷۰ سال بعد البیرونی حکیم و مورخ و ریاضی دان بزرگ دربار غز نه هم حين مسافرت و مطالعات علمی و ادبی و تاریخی خویش در هند شنیده و در کتاب تاريخ الهند خود نقل کرده است و با جزئی تحریفی که زادهٔ مرور زمانه است در مجمل التواريخ هم آمده است خلاصه روح داستان مذکور به اساس متون چینی عاری از تحقیقات اضافی محققین قرار آتی است : در زمانه های باستان در گندها را پادشاهی بود دلاور و دانا موسوم به ( کیائی نی کیا ) یعنی كنيشكا . این پاد شاه بر علیه همه کشورها لشکر کشید و کسی