Page 837

(٢٦٤) ساخته که ایا کدام پادشاه کوشانی و قیصر روم به دربار یکدیگر نماینده داشتند درین شبهه ئی نیست که کدفیزس دوم کوشانی اولین کوشان شاهی است که نماینده به روم فرستاده بعض ماخذ میگوید که این نماینده پادشاه کوشانی نزد تراجان رفته بود چنانچه قبل برین حین ذکر واقعات مربوط به کدفیزس دوم (صفحه ٢٠٥ همین جلد) ما هم این مطلب را اشاره نمودیم اگر سنه جلوس و سلطنت کوشان شاهان بصورت یقین معین می بود بامقایسه آن با سال و تاریخ سلطنت قیاصره این مطلب تا اند ازه ئی تصریح میشد ولی متاسفانه این هم عجالتاً ممکن نیست بهر حال با مراعات ملاحظات فوق گفته میتوانم که کدفیزس دوم کوشانی سفیر نزد «اگوست» فرستاده و امپراطور روم در مقام سامس Samos از اولین نماینده کوشانی استقبال نمود احتمال زیاد میرود که کد فیزس دوم روابطی با «مارك انتوان» یا «اگوست» هم داشته زیرا پر و پرس شاعر رو من در ضمن وقایع سال ٢١ ق م از اعزام نماینده ئی به نزد شاه کوشانی حرف میزند ولی خوب معلوم نمیشود که نماینده از طرف مارك انتوان است یا از طرف اگوست چون قرار نظریات حاضره این وقت به عصر سلطنت کد فیزس دوم موافقت میکند احتمال دارد که نماینده رومن به دربار او آمده باشد (۱) شبهه نیست که کنیشکا امپراطور بزرگ کوشان روابط سیاسی سلطنت خویش را بارومن ها محکم تر ساخت و نمایندگان سیاسی با چند نفر از قیاصره روم مبادله نمود . از میان قیاصره روم « تراجان » کسی است که نظریات موجوده او را با کنیشکا معاصر ساخته است .(٢) میگویند که کنیشکا نماینده نزد تراژان فرستاد که بسال ۹۹ مسیحی به ایتالیا واصل شد و به روما بحضور امپراطور بار یافت . (۱) آقای سعید نفیسی در صفحه ١٥٩ احوال و اشعار رودکی جلداول کنیشکا را کسی میداند که با مارك انتوان تعلقات سیاسی قایم کرده بود (٢) تراژان از ٩٨ تا ۱۱٧ مسیحی سلطنت کرده است .