Page 825

(٢٥٤) نمیشود این است که رسم الخط خروشتی که مخصوص خود آریانا بود و در عصر سلطنت کدفیزیها در چیه مسکو کات در مقابل رسم الخط یونانی استعمال میشد از رواج افتاد. یعنی عوض اینکه لهجه آریائی را به رسم الخط آریائی معموله آریانا مینوشتند انرا به رسم الخط یونانی بضرب میرسانیدند. عدم استعمال خروشتی هم تنها در مسکو کات است و در کتیبه ها عمومیت تام داشت چنانچه برجسته ترین مثالی که این نظریه را تائید میکند ظرفی است که از (خوات) وردك پیدا شده و در بريتش موزیم میباشد و در مبحث رسم الخط خروشتی از آن حرف خواهیم زد. موضوع دیگری که مسکو کات کنیشکا را از مسکو کات شاهان متقدم کوشانی امتیاز بخشیده کثرت و تنوع ارباب انواع است مشارالیه بدون امتیاز مذهب و دین تمام ارباب انواعی را که در ین وقت در آریانا معروف بود چه اوستائی چه یونانی چه هندی همه را در مسکو کات خود اسم برده و نقش کرده. ارباب انواع اوستائی مسکو کات او عبارت است از میرو (میترا یا افتاب) مآاو (مه یا مهتاب) اثرو (آثار یا آتش) اروا سپو (اروتاسپه یا صاحب اسبان تندرو که اینجا اشاره به آفتاب است). از ارباب انواع یونانی: هیلیوس (افتاب) ، سلة نه، (مهتاب) وغیره ذکر شده. علاوه بر اینها بار اول «بوداسا کیامونی» موسس آئین بودائی بشکل كلاسيك خود و لباس راهبی در حالیکه کاسه گدا در دستش میباشد نمایش یافته و به رسم الخط یونانی «بودوسا کا مانا بودو» یعنی (بودا ساکیا مونی بودا ) ذکر گردیده است به این ترتیب مطالعه مسکو کات کنیشکا وجا نشینان او یکی از مباحث خیلی دلچسپ تاریخ عصر کوشانی است و از ان بصورت مجموعی معلومات گران بهائی بدست می آید. اینجا به ذکر رؤس مطالب اشاره شده و در صفحات ما بعد این فصل آنها را خوبتر تحلیل خواهیم کرد. مسکو کات کنیشکا وجا نشینان او از افغانستان مخصوصاً از بگرام (کاپیسی قدیم پایتخت تابستانی کوشانی) به صدها پیدا شده و میشود.