Page 817

(٢٤٦) نامه های بزرگ انها را فرا گرفته و در خاطره ها ایشان را بزرگتر ساخته است یکی ازین داستانها را هیوآن تسنگ زایر چین حین اقامت خود در کاپیسی (بگرام) در سال ٦٣٢ مسیحی شنیده و روح داستان مذکور توجه امپراطور كبير كوشان کنیشکا را در امور عمرانی و توسعه معابد نشان میدهد و از خلال آن معلوم میشود که امپراطور مذکور بهر قیمتی که تمام میشد حتی در سخت ترین حصص کوهستانی با وجود نامساعدتی هوا و طوفانهای برف و باران بازهم معابد بزرگ تعمیر میکرد. این داستان توجه مخصوص پادشاهان کوشانی مخصوصاً کنیشکا را در کثرت و تجلیل معابد به بهترین لهجی شرح میدهد. چشم دید زایر چینی موصوف ٥٠٠ سال بعد ثابت میسازد که با وجود جنگها و خراب کاری هائی که بعد از عصر زمامداری کنیشکا بعمل آمد باز هم در هر نقطه مملکت چقدر معابد و موسسات مذهبی وجود داشت. چنانچه تنها در همین خود کاپیسا که صحنه داستان ذیل میباشد پنج قرن بعد از سلطنت کنیشکا از صد معبد وشش هزار راهبین صحبت مینماید. اصل داستان را زاير مذکور طوریکه از اهالی شهر کاپیسی شنیده در پاورقی ذیل شرح میدهیم : (١) (۱) بالای کوه بلندی که به فاصله ۳۰۰ لی واحد مسافه چینی است و طول آن معادل ٥٠٠ متر میباشد بطرف شمال غرب بگرام افتاده کوهی که به فاصله فوق الذکر موقعیتش بشمال غرب بگرام معین شده عبارت از قلعه سالنگ است دریاچه بزرگی است که در آن (ناگا) پادشاه ماران آبی بود و باش و حکومت داشت سالنگی ها و اهالی محلی مجاور این دره فعلاً هم دریاچه بزرگی را فراز سالنگ قرار میدهند و بعضی از عناصر طبیعی مانند باد و باران و برف و یخ در تصرف او بود. درین وقت در بگرام یا حوالی مجاور آن یکنفر ارهات (Arhate) یا عالم بزرگی که اصلاً گیندهارائی بود اقامت داشت مشارالیه در علوم مذهبی سر آمد تمام روحانیون این منطقه شمرده میشد و بواسطۀ علو مقام علمی و مذهبی او بود که شاه ماران آبی مرید او شده بود و تحالف بیشمار وقت بوقت به او تقدیم میکرد. چاشتانه موقعی که نصف روز نزدیک میشد عالم مذکور با قوای تصرفات روحی بالای بوریائی نشسته بهوا بلند میشد و به قصر (ناگا) کنار دریاچه فراز سالنگ میرفت و نان چاشت را در آنجا میخورد (بقیه پاورقی در صفحه ٢٤٧)