Page image — the source of record
Machine transcription
(١٤٨)
(۷۸) است مدققین در اطراف این سنه تحقیقات نموده بعضی آنرا کدام عهد «پارتی» و بعضی «سیتی» خوانده و میگویند که مبدأ آن سال ١٥٠ ق م یعنی سالی میباشد که پارتهای سیستان یا پهلوهای سیستان و قندها را از از پارتهای غربی خویش را مجزا کرده و سلطنت مستقلی پهلوا را بنا نهادند و چون ٧٨ از ١٥٠ کم شود ۷۲ باقی میماند که یکی از سالهای سلطنت موئس است پس از روی کتیبه قاب مسی که از تاکزیلا کشف شده و بائذ کار نام «موگا» (موئس) سنهئی هم دارد و از روی شرح سنه مذکور به ترتیب فوق معلوم میشود که موئس اولین پادشاه اسکائی در حوالی ۷۲ ق م سلطنت میکرد.
مورگان سکه شناس معروف فرانسه در صفحۀ ٣٧٤ کتاب «مسکوکات شرقی» (۱) خود موئس را پادشاه پارتی تا گزیلا بصورتی میخواند که در مقابل این جمله علامه سوالیه گذاشته، بناءً علیه در نظریه خودتردد داشته. پس مطالبی که اول ذکر شد در مورد موئس صحیحتر به نظر میخورد و اصلاً پادشاه اسکائی بوده و ۷۲ ق م یکی از سالهای سلطنت او است. چون موئس در ضرب مسکوکات سکه های شاهان یونانی گندهارا را تقلید نموده چه از روی این مسئله و چه از روی کتیبه قاب مسی تاکزیلا معلوم میشود که موئس از «کی پن» بنای فتوحات را در امتداد اندوس بطرف شرق هم گذاشته در آریانای شرقی گندهارا را تا تاکزیلا بدست آورده است و به این منوال ارتباط احفاد شاهان یونان و باختری را که در کابل هنوز سلطنت داشتند با آنهائیکه در پنجاب شرقی حکمرانی مینمودند قطع نموده است چنانچه حقیقت این مسئله از روی مسکوکات ازس Azes اول وازیلیزس Azilises جانشینان او هم معلوم میشود زیرا آنها نه فقط مسکوکات موئس را که بذات خود از روی مسکوکات
(۱) رساله مسکوکات شرقی Manuel de numismatique Orientale
جلد دوم چاپ پاریس Fascicule II
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.