Page image — the source of record
Machine transcription
(٧٤٧)
میان وجود داشت که جدا کردن آنها کار آسانی نیست مدققین در اطراف
تفکیک شاهان «سیت و پارت» یا «اسکائی و پهلوا» که تقریباً کمی به اختلاف
زمان در علاقه هیرمند و اراکوزی و سیستان و حوزه سفلی اندوس سلطنت نموده اند
کوشش زیاد بخرج داده و نظریات مختلفه بمیان آورده اند خصوص
«رپسن» در «تریج هستری آف اندیا» درین راه زحمات زیاد کشیده است
ولی چون مدرکی جز مسکوکات و بعض کتیبه های کوچک برای روشن
کردن این مطالب در بین نیست با وجود کوششهای هم که بعمل آمده موضوع
شاهان «سیت و پارت» وروابط آنها هنوز در تاریکی است و در اکثر مدارک
جدید هنوز هم آنها را جزء یک خاندان شاهی حساب کرده اند چیزیکه واضح
است این است که اسکائیها و پهلواها تقریباً معاصر هم یا یکی بعد دیگر
در دو گوشه جنوب غرب آریانا در حوزه هیرمند سیستان وحوزه های ارغنداب
و اندوس سفلی به سلطنت رسیده و به وادی کابل هم نفوذ پیدا کردند و بالاخره
در هند هم فتوحاتی نموده و زمانی خود شان بصورت مستقیم و زمانی هم
حکمرانان آنها در نقاط مختلف هند حکمرانی نموده است بهرحال برای اینکه
مطلب در ذهن خوانند مغشوش نماند بعد از ذکر پارتها تاجائی که در تاریخ
آریانا ارتباط داشته باشند در اینجا به تذکار شاهان اسکائی می پردازیم و پهلواها
یا پارت های مستقل سیستان و اراکوزی را در حصه سوم این فصل شرح میدهیم :
موئس (٧٢ ق م) : اولین پادشاه اسکائی که در «کی پن» حوزه ارغنداب
و اندوس سفلی به سلطنت رسیده پادشاهی است که مسکوکات او را بنام
«موئس» خوانده و در کتیبه نایب ممی که از تاگزیلا پیدا شده به اسم «شاه کبیر
موگا» یاد گردیده است (۱) تاریخ این کتیبه باتذکر نام یک ماه پارتی سال
(١) بعضی «ملل و سنگ سیت» موئس را یکی از روسای پارتی هم میشمارد که معاصر و نونس
در حوالی ١٢٠ ق م در پنجاب غربی بنای سلطنت را گذاشته است.
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.