BrowseTārīkh-i Afghānistān → page 59

Page 59

Tārīkh-i Afghānistān · pages 1–1363


Page image — the source of record

Scanned page 59 of Tārīkh-i Afghānistān

Machine transcription

(۳۸) پیشه بود « ورشو » یاچرا گاه بنظر ایشان بصورت مادی و معنوی اهمیت خاص داشت و هیچ از امکان بعید نیست که در صفحات شمال هندوکش و حوزۀ ارغنداب که هر دو برای تربیۀ حیوانات خیلی مساعد است « آریاورته » یا راول در مورد « چراگاه آریا » استعمال شده و یا فرق لهجه در جنوب هندوکش و سواحل ارغنداب باهمان مفهوم خود « آریاورشه » شده باشد و وقتیکه قبیله « بهاراته » با حیوانات خود به حوزۀ « سندهو » ( سند و پنجاب ) سرازیر شدند آنجا را بنام خود « بهاراته ورته » موسوم ساختند ایریانا ویجه : بعداز مهاجرت دسته از آریائی های کتلۀ باختری به هند و فارس آنهائیکه در وطن قدیم خود باقی ماندند در اثر مقتضیات زمان در زبان « آئین » متعقدات و دیگر ممیزات خود پارۀ تغیراتی بمیان آوردند ، چون زبان تحت تغیرات آمد در نام ها هم از جنبۀ صوت و لهجه پارۀ تغیراتی پیش شد و عوض « آریا ورته » « ایریانا ویجه » عرض وجود کرد . این اسم توهم مرکب از دو کلمه است یکی « ایریا » و دیگر « ویجه » ایریا همان کلمه « آریا » است که بیشتر معانی و مفهوم آنرا مطالعه کردیم . « ویجه » کلمه ایست که عوض « ورته » یا « ورشه » بیان آمده و در معنی با کلمۀ اول الذکر فرق ندارد ، زیرا « ویجه » هم مسکن و جای معنی دارد و معنی مرکب « ایریانا ویجه » مانند « آریاورته » مسکن آریا میشود . همان طور یکه کلمۀ « ورته » یا « ورشه » تا امروز در پشتو بصورت « ورشو » به معنی « چراگاه » باقی مانده « ویجه » هم عيناً شکل ، تلفظ و معنی خود را محافظه کرده و در میان پشتون های ارغنداب به معنی جای و مسکن استعمال میشود . چیزنوی که در میان این دو کلمه دیده میشود حرف ( ن ) یا کلمۀ ( نا ) است که در زبان اوستائی با ختریا زند معنی نسبتی دارد و مسکن آریا را مسکن آریائی ساخته ، ایریانا ویجه بصورت « ایریانم ویجو » و « اران وج » هم آمده .

Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.


Cite this page
Tārīkh-i Afghānistān, page 59. Afghanistan Digital Library, New York University Libraries. Machine-transcribed text: Afghan Press Archive, https://afghanpress.org/book/adl0967/59 (accessed [date]).
Permalink
https://afghanpress.org/book/adl0967/59
Machine-readable
JSON · IIIF manifest · Canvas
Source
Afghanistan Digital Library record