{"book":"adl0967","page":59,"text":"(۳۸)\n\nپیشه بود « ورشو » یاچرا گاه بنظر ایشان بصورت مادی و معنوی اهمیت خاص داشت و هیچ از امکان بعید نیست که در صفحات شمال هندوکش و حوزۀ ارغنداب که هر دو برای تربیۀ حیوانات خیلی مساعد است « آریاورته » یا راول در مورد « چراگاه آریا » استعمال شده و یا فرق لهجه در جنوب هندوکش و سواحل ارغنداب باهمان مفهوم خود « آریاورشه » شده باشد و وقتیکه قبیله « بهاراته » با حیوانات خود به حوزۀ « سندهو » ( سند و پنجاب ) سرازیر شدند آنجا را بنام خود « بهاراته ورته » موسوم ساختند\n\nایریانا ویجه :\n\nبعداز مهاجرت دسته از آریائی های کتلۀ باختری به هند و فارس آنهائیکه در وطن قدیم خود باقی ماندند در اثر مقتضیات زمان در زبان « آئین » متعقدات و دیگر ممیزات خود پارۀ تغیراتی بمیان آوردند ، چون زبان تحت تغیرات آمد در نام ها هم از جنبۀ صوت و لهجه پارۀ تغیراتی پیش شد و عوض « آریا ورته » « ایریانا ویجه » عرض وجود کرد .\n\nاین اسم توهم مرکب از دو کلمه است یکی « ایریا » و دیگر « ویجه » ایریا همان کلمه « آریا » است که بیشتر معانی و مفهوم آنرا مطالعه کردیم . « ویجه » کلمه ایست که عوض « ورته » یا « ورشه » بیان آمده و در معنی با کلمۀ اول الذکر فرق ندارد ، زیرا « ویجه » هم مسکن و جای معنی دارد و معنی مرکب « ایریانا ویجه » مانند « آریاورته » مسکن آریا میشود .\n\nهمان طور یکه کلمۀ « ورته » یا « ورشه » تا امروز در پشتو بصورت « ورشو » به معنی « چراگاه » باقی مانده « ویجه » هم عيناً شکل ، تلفظ و معنی خود را محافظه کرده و در میان پشتون های ارغنداب به معنی جای و مسکن استعمال میشود . چیزنوی که در میان این دو کلمه دیده میشود حرف ( ن ) یا کلمۀ ( نا ) است که در زبان اوستائی با ختریا زند معنی نسبتی دارد و مسکن آریا را مسکن آریائی ساخته ، ایریانا ویجه بصورت « ایریانم ویجو » و « اران وج » هم آمده .","chars":1562,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/00059.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/59","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/59","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}