Page 54

(۳۳) مذکور شاخه های یک زبان را حداند که با بعضی لهجه های دیگر که ذکر آن در اینجا مورد ندارد دسته السنه باختری را تشکیل میدهد پس از روی تشابه فوق العاده زبان سانسکریت و زند ثابت میشود که روزی متکلمین این دو زبان دریک نقطه که عبارت از «باختر» باشد یکجا زندگانی داشتند و این جا مهد پرورش و نشو و نمای «آنها» بشمار میرود. بالاخره از همین جا به سائر نقاط آریانا و هندو فارس مهاجرت اختیار کرده اند. آئین و معتقدات: همانطوریکه زبان سانسکریت و زند بهم خیلی نزدیک اند معتقدات کسانیکه به این دو زبان متکلم بودند هم شباهت زیاد داشت. آئین آریائی قراریکه از خلال سرود وید و اوستا معلوم میشود در اس اساس فرق زیاد نداشت و پاره اختلافاتی که مرور زمانه بمیان آورده بیشتر مربوط به جزئیات است و اساس مشترك و قدیم آنها را پوشیده نمیتواند پس از روی معتقدات هم گفته میتوانیم که قبایل آریائی خصوص آنهائیکه پیروان کتب وید و اوستا بودند در اوائل وهله دريك قطعه زمین می زیستند که عبارت از باختر و سائر نقاط آریانا میباشد . افسانه ها: از روی افسانه ها و اساطیر باشندگان افغانستان، هند وفارس وغیره هم اینطور معلوم میشود که باختر و سرچشمه اکسوس کانون نژادی بوده و از آنجا مردماني به چهار گرد افق پراگنده شده اند. میگویند در میان اهالی جوار پامیر قصه ئی معروف است که قرار آن نوع بشر در دامنه های پامیر زندگانی داشت و در اثر ائتلاف آتش احجار از هم پاشیده و مردم از مجرای چهار مخرج طبیعی دره های اندوس و اکسوس و سر دریا و تارم به چهار جانب افق پراگنده شدند . فارسی ها و افسانه های آنها به این نظریه معترف است که اجداد آنها از خاك باختر برامده و از آنجا بامها جرت های پی در پی بخاك های جنوب خزر و مجاور خلیج فارس انتشار یافتند.