{"book":"adl0967","page":54,"text":"(۳۳)\n\nمذکور شاخه های یک زبان را حداند که با بعضی لهجه های دیگر که ذکر آن\nدر اینجا مورد ندارد دسته السنه باختری را تشکیل میدهد\nپس از روی تشابه فوق العاده زبان سانسکریت و زند ثابت میشود که روزی\nمتکلمین این دو زبان دریک نقطه که عبارت از «باختر» باشد یکجا زندگانی\nداشتند و این جا مهد پرورش و نشو و نمای «آنها» بشمار میرود. بالاخره از همین جا\nبه سائر نقاط آریانا و هندو فارس مهاجرت اختیار کرده اند.\nآئین و معتقدات: همانطوریکه زبان سانسکریت و زند بهم خیلی نزدیک اند\nمعتقدات کسانیکه به این دو زبان متکلم بودند هم شباهت زیاد داشت. آئین آریائی\nقراریکه از خلال سرود وید و اوستا معلوم میشود در اس اساس فرق زیاد نداشت و پاره\nاختلافاتی که مرور زمانه بمیان آورده بیشتر مربوط به جزئیات است و اساس\nمشترك و قدیم آنها را پوشیده نمیتواند پس از روی معتقدات هم گفته میتوانیم\nکه قبایل آریائی خصوص آنهائیکه پیروان کتب وید و اوستا بودند در اوائل\nوهله دريك قطعه زمین می زیستند که عبارت از باختر و سائر نقاط آریانا میباشد .\nافسانه ها: از روی افسانه ها و اساطیر باشندگان افغانستان، هند وفارس\nوغیره هم اینطور معلوم میشود که باختر و سرچشمه اکسوس کانون نژادی بوده\nو از آنجا مردماني به چهار گرد افق پراگنده شده اند. میگویند در میان اهالی\nجوار پامیر قصه ئی معروف است که قرار آن نوع بشر در دامنه های پامیر زندگانی\nداشت و در اثر ائتلاف آتش احجار از هم پاشیده و مردم از مجرای چهار مخرج\nطبیعی دره های اندوس و اکسوس و سر دریا و تارم به چهار جانب افق\nپراگنده شدند .\nفارسی ها و افسانه های آنها به این نظریه معترف است که اجداد آنها از خاك\nباختر برامده و از آنجا بامها جرت های پی در پی بخاك های جنوب خزر و مجاور\nخلیج فارس انتشار یافتند.","chars":1495,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/00054.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/54","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/54","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}