Page 334

(۳۱۳) تعمیر شده بود و سیروس هخامنشی بعد از جنگهای اول و مراجعت خود پرستش آنرا به مدیا وفارس انتقال داد و ازین به بعد فارسیها هم اناهیتا را شناختند و معابدی مثلا در اکتانا (همدان) برای او ساختند و در زمان «ار تا گزارسس منمون Artaxerxes Mnemon) (٣٦٢-٤٠٤ ق م) که از پیروان جدی اناهیتا بود پرستش آن در خاکهای فارسی خیلیها معمول شد . همین «اناهیتا» اوستائی یا ختر ی ربة النوع آب ورودخانه امو یا قراریکه بعضیها میگویند ربة النوع سرچشمه آمو بدان شکل زیبای دختر جوان و قشنگی که در ایان پشت اوستا تعریف شده در ادبیات عربی و فارسی شکل «ناهید» بخود گرفت و نام ستاره «وینوس» هم شد و علامه فارقه زیبائی زن گردید چنانچه ناهید مخصوصاً درمورد زن هائی اطلاق میشد که سینه های زیبا و برجسته میداشتند . میتهرا: در جمله عناصر طبیعی که در عصر و دیانت اوستائی مقام بزرگ داشت یکی هم «میتهرا» یعنی مهریا افتاب بود . «میتهرا» دفعتاً درعصر اوستائی در آریانا معروف نشد بلکه قبل برین در عصر ویدی تاریخ ما بهمین نام «میترا» سرودی دارد و یکی از ارباب انواعی است که مانند «اناهیتا» از عصر کلکولیتيك به بعد در آریانا و اسیای غربی معروف بود. اسم او در دورهٔ تاریخ کشور ما فقط به اختلاف لهجه(ت)و(ته)ذکر شده و این ازاختصاصات عمومی زبان این دو عصر مملکت ما است، پس میان این دواسم اختلافی نیست و هر دو عبارت ازيك رب النوع آفتاب است . اصلاً کلمه «میترا» را مخصوصاً بشکل تلفظ ویدی آن «دوست» ترجمه میکنند و بزبان اوستائی آنرا «قرارداد» معاهده و مرافقه تعبیر کرده اند ولی معنی اولی را صحیح تر میدانند واز همین اسم است که در زمانه های نسبتاً جدید کلمه «مهر» درزبان دری برای آفتاب بمیان آمده است.