Page 309

(۲۸۸) از «سیستان تا سندستان ، یعنی از «سیستان تا چین» انبساط داشت. علاوه برین در فصل ۲۰ فقره ۱۶ و ۱۷ بنداهش چنین ذکر شده که رود خانه «هروHaro» (هری رود) و «هتومندHetumand » (هیرمند) از کوه آپارسین سر ازیر میشد پس چه از روی زمیادیشت و یسنای دهم خود اوستا و چه از روی « بنداهش » واضح معلوم میشود که سلسله هندوکش، بلندترین کوه آریا تا که از ان بهر طرفی شاخه ها جداشده است در عصر اوستائی و بعد از آن خیلی معروف بود، طول ، بلندی، منتها الیه شرقی و غربی، رود خانه های معروفی که از ان سر چشمه میگرفت و بته هومما که روی آن میروئید همه معلوم بود. کوسرادا : با اکثر احتمالات عبارت از کو های غور میباشد، مبارک شاه غوری از کوه « کوراسون» در غور ذ کر کرده و این نام با نام قدیم او ستائی بی مشابهت نیست که تا عصر او از بین نرفته و شاید هنوز هم نزد اهالی معروف با شد پورانا : واضح عبارت از « پروان » است و این کلمه بر کوه و کوتل و دره اطلاق میشود، درمتن اوستا به مفهوم کوتل ودره ومعبر استعمال شده و درین شبهه ئی نیست که کو های اطراف پروان و « کوتل سالنگ » را در بر میگرفت چیز عجیب این است که در متن اوستا کلمه «پورانا» در جمله ئی استعمال شده که آنرا « راه باز» هم ترجمه کرده اند اصل فقره چنین است « آوی پورانا ویشپاتها» یعنی « بطرف راه باز پروان » ازین جا علاوه بر اسم کوه خاصیت طبیعی دره که یکی از راهای بازهند و کش است و برف آنرا بکلی مسدود نمیسازد هم ظاهر میشود. سپی تا گونا گیری : این اسم مرکب از سه کلمه است: «سپیتا » یعنی (سفید)،«گونا» یعنی ( گون ) ،و ( گیری ) یعنی ( کوه ) که معنی مجموعی آن « کوه سفید گون» میشود و عبارت از «سفید کوه» مشرقی است که پشتو عین کلمات قدیمی آنرا بصوت «سپین غر، » محافظه کرده است. پیشتر به ملاحظه رسید که در زمیادیشت کوهی به اسم «سپیته ورنه» هم ذکر شده