{"book":"adl0967","page":309,"text":"(۲۸۸)\n\nاز «سیستان تا سندستان ، یعنی از «سیستان تا چین» انبساط داشت. علاوه برین\nدر فصل ۲۰ فقره ۱۶ و ۱۷ بنداهش چنین ذکر شده که رود خانه «هروHaro»\n(هری رود) و «هتومندHetumand » (هیرمند) از کوه آپارسین سر ازیر میشد\nپس چه از روی زمیادیشت و یسنای دهم خود اوستا و چه از روی « بنداهش »\nواضح معلوم میشود که سلسله هندوکش، بلندترین کوه آریا تا که از ان بهر طرفی\nشاخه ها جداشده است در عصر اوستائی و بعد از آن خیلی معروف بود، طول ،\nبلندی، منتها الیه شرقی و غربی، رود خانه های معروفی که از ان سر چشمه\nمیگرفت و بته هومما که روی آن میروئید همه معلوم بود.\nکوسرادا : با اکثر احتمالات عبارت از کو های غور میباشد، مبارک شاه\nغوری از کوه « کوراسون» در غور ذ کر کرده و این نام با نام قدیم او ستائی\nبی مشابهت نیست که تا عصر او از بین نرفته و شاید هنوز هم نزد اهالی معروف با شد\nپورانا : واضح عبارت از « پروان » است و این کلمه بر کوه و کوتل و دره\nاطلاق میشود، درمتن اوستا به مفهوم کوتل ودره ومعبر استعمال شده و درین\nشبهه ئی نیست که کو های اطراف پروان و « کوتل سالنگ » را در بر میگرفت\nچیز عجیب این است که در متن اوستا کلمه «پورانا» در جمله ئی استعمال شده\nکه آنرا « راه باز» هم ترجمه کرده اند اصل فقره چنین است « آوی پورانا ویشپاتها»\nیعنی « بطرف راه باز پروان » ازین جا علاوه بر اسم کوه خاصیت طبیعی دره که\nیکی از راهای بازهند و کش است و برف آنرا بکلی مسدود نمیسازد هم ظاهر میشود.\nسپی تا گونا گیری : این اسم مرکب از سه کلمه است: «سپیتا » یعنی (سفید)،«گونا»\nیعنی ( گون ) ،و ( گیری ) یعنی ( کوه ) که معنی مجموعی آن « کوه سفید گون»\nمیشود و عبارت از «سفید کوه» مشرقی است که پشتو عین کلمات قدیمی آنرا\nبصوت «سپین غر، » محافظه کرده است.\nپیشتر به ملاحظه رسید که در زمیادیشت کوهی به اسم «سپیته ورنه» هم ذکر شده","chars":1572,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/00309.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/309","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/309","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}