Page 247

( ٢٢٦ ) با پیشدادیان بلخی بود این قصر احاطۀ وسیعی داشت مربع و در هر حصۀ آن در امتداد یکعده خیابان های معین قرار انتخاب ودستور یاما پادشاه نجبای آریانا که از حیث تناسب اندام وزیبائی چهره ونیروی طبیعی وفضایل معنوی و اخلاقی سرآمد همه بودند وبحیث بهترین وزیباترین مردان وزنان جهان تلقی شده اند مسکن گرفته بودند ودراثر آبادی های ایشان دامنۀ عمرانات اطراف قصر خیلی وسعت یافت چنانچه يك اسپ به دوش تنها در يك سمت هم طول آبادی هارا پیموده نمیتوانست . پیشتر گفتیم که یاما پادشاه بطرف قصر « وارا » نهر کشیده آب برد. موضوع بردن آب بطرف شهر بلخ یکی از موضوعاتی است که درداستان های ملی کشور ماقصه ها دارد واز ان جمله یکی قصۀ کشیدن « هژده نهر » است که از آن خوبتر اطلاع دارید. در اطراف این نهر چمن زارها وچراگاهای وسیعی احداث شده بود که به شهادت خود اوستا علف آن تمامی نداشت واین موضوعی است که به چراگاهای صفحات باختر اشاره میکند. بهترین ولذیذترین میوه ها وخوشبوترین گیاها ونباتات وقشنگ ترین پر ندگان اشاره به باغ های مقبول ودرختان پرمیوه وانواع گل ها و نباتات این قصر و این شهر میکند پس از روی این همه بیانات صریح اوستا گفته میتوانیم که در اطراف قصر «وارا» از مجموع این همه آبادی ها وعمرانات وباغ ها وچمن ها شهر زیبا و معمور وقشنگ وبزرگ « بخدی » عرض وجود کرد چنانچه خود اوستا این شهر را به اسم وصفت « بخدیم سريراَم » یعنی « بلخ زیبا » یادکرده و ادبیات پهلوی آنرا « بخل باميك » (١) یعنی « بلخ درخشان » خوانده مسعودی « بلخ الحسنا » گوید وعین این مطالب را دقیقی شاعر بلند پایۀ بلخ بصورت « بلخ گزین » بر اووده است . (۱) در ادبیات « بلخ بامی » هم آمده بامی درخشان معنی دارد و از کلمه زند « بامیه » مشتق شده .