Page 218

(۱۹۷) وسائر نقاط آریانا تقسیم شده بود و این نسخه ها در تمام دوره ها ئیکه اولادۀ دودمان اسپه باختری در آریانا حکمفرمائی داشتند همه جا بجای خود باقی و از گزند مصون بود. چون متعاقباً يك دورۀ پر هرج ومرج شروع شده آشوری ها مثل نینوس وسمیرامیس و سالمانسار دوم، تیکت پیلسر دوم خاك های ماد و فارس را زیر و زبر کرده گزندشان تا باختر و حواشی غرب آریانا رسید و پس از ان سیروس و داریوش هخامنشی به حملات شروع و هفت سال جنگ با پادشاهان مملکت ما نمودند. درین گیردارها که تقریباً از اواسط قرن ۹ ق م تا موقع ظهور اسکندر در خاك های آسیائی دوام کرد، شیرازۀ زندگانی از هر نقطه در آریانا بهم خورده و در اثر جنگ های بیگانگان به معابد و آثار مذهبی خسارات مدهش رسید و کتب و آثار قلمی و منجمله نسخه های اوستای اصلی هم از بین رفت. شاهان هخامنشی بعد از تقریباً ۷ سال پیکار بالاخره غلبه یافتند. ایشان که باسطحه و تماس چندین قرنۀ سامی در عرق وخون وثقافت رنگ سامی بخود گرفته بودند در اثر جنگ های مذکور مجدداً به کانون تهذیب صاف آریائی در آریانا تماس پیدا کرده و آئین اوستائی را برگزیدند و با خود به فارس بردند و از اختلاط آئین باختری اوستائی و موهومات قدیم سامی و بابلی مذهبیی بین این هر دو بمیان آمد. در ین گیر ودار ها بعض نسخه های قیمتی اوستا هم از آریانا به فارس رفت چنانچه گویند يك نسخۀ آن همان اوستائی بود که اسکندر همرای «استخر» طعمۀ حریق ساخت و يك جلد دیگر آنرا از هر جائی که بدست آورد به یونان فرستاد. بهرحال چیز یکه مایه خوشی و مسرت است این است که باوجود این همه مصائب وبد بختی ها که درطی آن نسخه های اوستا پراگنده ونابود شد باز هم مقصد بیگانگان در امحای معارف و تهذیب و آئین قدیم باختر و کتاب اوستا بکلی بر آورده نشد خواه از روی نسخه که به یونان فرستاده شده بود خواه از روی خاطرا تیکه