Page 217

(١٩٦) که صورت قدیمی نام اوستا " او پستاک Avistak ، بود و معنی حقیقی آن معلوم نیست. روی همرفته اوستا ومخصوصاً «گاتها» عبارت از مانتر اسپتا Manthracepta یعنی «سخنان پاک» است وبر مجموعه هدایات وقوانینی نسبت میشود که زرتشتر از طرف هرمزد آورده بود. اوستای اولی یا باختری: اوستای اولیه یا اوستای باختری باشکل و وضعیت اصلی خود چیزی بوده که متاسفانه تعریف صحیح آن امروز محال است ونمیتوان گفت که چقدر آن ازبین رفته و چه باقی مانده. درین شبه نیست که چون گشتاسپ پادشاه باختر به دین نو گروید حکم داد که مجموع قوانین اوستائی را روی پوست گاو نویسند و به معابد مملکت تقسیم نمایند ولی واضح معلوم نمی شود که چند نسخه نوشته و بکجاها تقسیم کردند پلینیوس Plinius از روی کتاب هرميپوس مینویسد که کتاب مذهبی زرتشتر مرکب از دو ملیون شعر بود طبری تذکار میدهد که اوستاروی ١٢ هزار پوست گاو نوشته شده بود. این ارقام اگرچه تا يك اندازه فصیح است باز هم قرار مطلوب ازان نتیجه قاطعی نمیتوان بدست آورد زیرا معلوم نمیشود که این ١٢ هزار پوست گاو يك نسخه اوستا بود یا بسیار، بهر حال با وجود یکه ارقام فوق جنبه مبالغه کارانه هم داشته باشد از آن واز روی اوستای موجوده واضح معلوم میشود که اصل اوستا چیز ضخیم وبزرگی بوده وبر ٢١ کتاب یاسك تقسیم شده بود. اوستای نو: وقتیکه زرتشتر آئین خود را بحضور گشتاسپ پادشاه باختر عرضه داشت، در اثر حکم پاد شاه باب مناظره بین او ودسته از علمای باختری باز شده و در نتیجه پادشاه واهل دربار به دین او گروید، آنگاه گشتاسپ حکم کرد تا قوانین آئین نورا با آب طلا روی پوست گاو نوشته به معابد مملکت تقسیم نمایند پس اصل اوستای باختری هر قدر نسخه که داشت همه اش در باختر