Page image — the source of record
Machine transcription
(٥١٧)
است . بهرحال این هر دو مفهوم قابل دقت است عجالتاً مربوط بمعنی (کوه)
این کلمه یاد آوری میکنیم که (غر) در پښتو به معنی (کوه) موجود است و
« ملك الغرج » و « ملك الجبال » به معنی (شار کوها) یا (شاه کوها) است
که اولی از طرف عرب ها در مورد شارهای غرجستان و دومی به نسبت «غورشاهان»
استعمال شده است . غرجستان در جغرافیای تاریخی افغانستان مفهوم خاص و عام
دارد که اولی معین و محدود دومی عمومی و مبهم و غیر محدود است . غرجستان
خاص در بین شمال غور و شرق هرات و غرب اندخوی مشتمل بر دو دسته دره ها
بوده که یکدسته را « پنج صده » و دسته دیگر را « چهار صده » و مجموع
آنرا «نه صده» گویند . پنج صده مرکب از : دره های قپاق ، لفرا ، سرتور ،
کودیان ، یولن تاغ میباشد . چهار صده : مرغاب ، ملمنج ، قلاخر ، خفك را در بر
میگیرد مجموع این نه دره نهصدۀ حالیه و غرجستان خاص تاریخی را تشکیل
میدهد . شرح کلمه «غرج» به مفهوم اسم خاص قوم و قبیله امری است مشکل
که تحقیقات فقه اللغه و مردم شناسی دقیق میخواهد در اطراف (غرج) و (خلج)
و(غلج) (ورج) و (وجیر) وغیره مطالعات دقیق شود زیرا موسیو فوشه معادل
غرجستان (وریجستانه Vriji Sthana را پیدا کرده و میگوید که این کلمه
بصورت بوجارستان (Ujaristan) در نقشه های قدیمی انگلیسی در حوالی
(جاغوری) بر گوشۀ جنوب شرقی غرجستان به مفهوم عام که تمام هزار - جات
را در بر میگیرد استعمال شده است ولی بهتر میدانیم که این «وریجستانه»
عبارت از (وجیرستان) تاریخی است که بر جاغوری حالیه و اطراف آن
اطلاق میشد .
اسمای جغرافیائی غرجستان وجیرستان مرکب از دو حصه است (غرج) و (ستان)
و وجیر ) و (ستان) این (ستان) همان اسم ظرف سانسکریت «ستهانه» است
که باشکل (ستهان) هم در لهجه های محلی افغانستان وجود داشته . پس معلوم
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.