Page 1050

( ٤١٣ ) فارسی که عنوان (خوارغ) یعنی حکمران را داشت در حالی که با ارمنی ها داخل مذاکره شده بود به واهان Vahan چنین گفته بود : او یعنی فیروز سلطنت بزرگ و مستقلی را به یفتلی ها تسلیم کرد و مملکت فارس نخواهد توانست طوق چنین غلامی سختی را از گردن خویش بیرون کند . سران نظامی محدود و شاه پول کافی نداشت که سپاهیان خویش را معاش دهد . » (۱) در چنین فرصت که . فارس سراسر محکوم و بی دفاع بود اخشنور پادشاه فاتح یفتلی با روح مروت وجوان مردی که تکرار و بصورت عملی و نظری به اولاد وجانشینان بهرام گور نشان داده بود باز به همان رویه با ساسانیان پیش آمد . اخشنور میتوانست که در چنین فرصت مساعد تمام فارس را زیر و زبر وخاکهای آنرا تسخیر کند ولی چنین کاری را نکرد . محض اراضی آریانا را که ساسانیان از مدتی به آن تخطی نموده بودند پس گرفت و پرداخت خراج سالانه ئی را که فیروز متعهد شده بود انتظار داشت . اخشنور ووحدت خاک آریانا : بعد از شکست قطعی ساسانیان وقتل فیروز موضوع جنگ های که از آغاز تشکیل دولت یفتلی توجه پادشاهان این دودمان را بطرف غرب جلب نموده بود از میان رفت . اخشنور که از بدو جلوس به فکر توحید خاک کشور بوده و به همین اساس مقدم برهمه ساسانیان را از حدود قلمرو آریانا بیرون کشید متوجه ولایات جنوب هندو کش شد . نفوذ ساسانی در اثر ضعف کیداری ها مدت چندی تا حوالی کابل حس میشد ولی به رنگی که جزئیات آن عجالتاً معلوم نیست و عموماً فتوحات پادشاه یفتلی در آن دخالت زیاد دارد . نفوذ آنها به ترتیبی که از صفحات شمال هندو کش چیده شد از قطعات جنوب هم ناپدید گردید و کیداری ها تا سالهای مقارن ٤٧٥ از پشاور به کندها را و کابل اجرای نفوذ می نمودند . اخشنور بنام توحید خاک های آریانا بجنوب (۱) صفحه ۲۹۱-۲۹۰ فارس در عصر ساسانیان .