Page image — the source of record
Machine transcription
در دران عصر احمد شاه
خسرو تخت گیر جم مقدار
خانه زادشه سپهر سریر
شه ولیخان وزیر اکثیر کار
در سجع مهر اشرف الوزرا نیز وقتی کلمه ایاز حک شده بود مثلاً :
ایاز بارگاه شاه در ان
گشته از جان و دل شه و لیخان
سردار قلندر خان بن روح الله خان قوم پوپلزائی که از هیت وز راء اعلیحضرت احمد شاه كبير و در فتوحات لاهور وشاه جهان آباد همراه ووقتی بسفارت نزد شهزاده احمد شاه مغل فرستاده شده بود در نقش خاتم وزارت خود این بیت نقر کرده بود :
ز فضل ایزد ولطیف پیمبر
غلام شاه دران شد قلندر
سردار جهان خان سپه سالار قوم پوپلزائی درعهد سلطنت احمد شاه كبير در وقتی که بصفت مشارتت شهزاده سکندر بحکومت کابل استقرار داشت نقش مهر خود را بدین بیت مسجع و منقر کرده بود :
چون ایاز خاص احمد شه دران شده است
خان جهان امیرصوبه داران شده است
وهکذا اوقات زیاد دیگر این چنین سجع مهر داشت :
به نقش خاتم ایاز پادشاه دران
نوشته خامه تقدیر نام خان جهان
ياقوت خان قلمراقاسی مشهور به (خواجه سرا باشی) که از خدام معروف ومقتدر در بار احمد شاه كبير است وقتی این چنین سجع مهر داشت :
چو عهد دولت شاه دران است
غلام خاصه ایش یاقوت خان است
تعمیر زیارت حضرت سید اسحق ختلانی واقع شرق بالا حصار كابل که در تحت نظارت اووسر پرستی میرزا الله ویردی حبرت قوم شاملو بامر شهنشاه در دران صورت اکمال پزیرفته است در متن ابیات تاریخی اسمش چنین خوانده میشود :
غلام خاصه اش یاقوت خان است
که تعمیر مزار اتسس يقين شد
در سال ۱۱۶۸ ه ق که اعلیحضرت احمد شاه غازی سردار جهان خان را به تعمیر حصار شهر زیبای كابل حکم فرمود در قصیدهٔ تاریخی که میرزا عبد الهادی خان موسوی متخلص به (عشرت) انشاد کرده است در بیت ششم این اصطلاح اشارت یافته است . مثلا
با ایاز خاص آن یکتای دهر
آنکه گیرد وام ازان گردون وقار
درعصر سلطنت اعلیحضرت تیمورشاه درانی سردار علم خان ايشيك اقاسی باشی وزیر در بارو داروغہ دیوان اعلی) سجع مهر خودش را بچنین بیت آراسته بود :
بعالم از عنایات الهی
علم شد خادم تیمور شاهی
در وقت اشغال وکالت سلطنت مدت زیاد این چنین سجع مهر داشت :
به تیمورشه چو الطاف کریم است
علم از خانه زادان قدیم است
در وقت سلطنت محمود شاه درانی سجع مهر خود را بنوع دیگر تبدیل داد :
نشان طالع بیداد و بخت مسعود است
مير هوتك خان پوپلزائی داروغه اخبار ممالك محروسه در وقت سلطنت زمانشاه سجع مهر خودش را بعبارت (غلام شاه زمان میر هوتك) زينت بخشید وهکذا شهزاده سلطان
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.