Page image — the source of record
Machine transcription
«اجل اشرف اکرم افخم خود میدانند حکمنامههای اسبق را که بمهر ذات همایون والامهیون»
«است در این قدر مدت يك ورق در دست اخیار غلام موجود است و به پیشگاه حضرت فیضمرجت »
«كامگا رذوى الاقتدار عمدة الاعظم والاعیان ارجاع میداریم تا بر حسب ملاحظه هر چه»
«تغییر وتنقیص حکم فرمایند در نقد و جنس و کثرت دستههای ایلات و كشك خانههای بارگاه »
«لازم دانند نهایت مهربانی خودرا مبذول خواهند داشت ولی امیدچنان است که اگردستههای»
«افشاریه وقزلباشیه وقلماقیه در این نوبت علیحده علیحده باشند بخاطر جمعی خدمت خواهند »
«کرد در خاتمه ایام عمر وعزت ورفعت واقبال واجلال بر دوام بادرب العباد فی ۲۷ شهر »
«ربیع الثانیه ۱۲۰۷ هجریه»
توپ زبرزنگ
(۱)
چنانکه در وقت انتخاب رنجیت سنگ بعهدة ولایت پنجاب واعطای لقب مهاراجه برای
مذکور از تعداد توپهای ثقیله بحث بمیان آمد و هکذا در قسمت آلات حرب عصر سلطنت
زمانشاه از قول کاپیتان ملکم سطوری نگاشته شد علاوتاً رتبۀ شاهنچی باشی و توپچی با شی
نیز که مراد از اثبات توپها وتوپخانهها است كمك مزيد بهم رساند (۲) :
در زمرۀ بسیار توپهای نامی که مورد توجه خاص اعلیحضرت زمانشاه قرا ر
گرفت همانا ساختمان توپ مشهور و بیمانند(زبرزنگ)است که حسب الامر شهریار
موصوف به تقلید توپ زمزمه عصر احمد شاهی بساختند.
در سال ۱۲۱۲ هـ ق یکی از استادان معروف لاهور که از تلامیذ نامور استاد شاه نظیر
و محبوب حسن نام داشت در دار السلطنۀ کابل با چند تن شاگردان خواسته و بفرمودۀ اعلیحضرت
شهنشاه زمان توپ مشهور و نفیسی بنام زبرزنگ بریختند وانگاه که بر سر عراده شد در برابر
قصر جدید و متصل چهل ستون بطور نمونه گذاشتند . از انواع توپهای نامی که مورد نظر خاص
زمانشاه و در تاریخ توپسازی کشور نام دارد بعد از توپ زمزمه احمدشاهی (پیکر اژدهای آتشبار)
توپ زبر زنگ ز ما نشاهی (پيك ظفر ) است ۱۱۶۵ هـ ق
۱۲۱۲ هـ ق
و از شواهد مربوط به توپ زبرزنگ اینکه وقتی سردار دوست محمد خان ( ثم
امیر کبیر) کابل را از اقتدار محمود شاه درانی متصرف شد و اعلیحضرت محمودشاه وشهزا ده
(۱) زیر عنوان توپسازی در افغانستان باستناد مآخذ صحیح مضامین زیاد گرد آور ده
و در قید فصل علیحده گنجانیدهایم اما فصل مرتب جزء مندرجات کتاب دیگر ما که هنوز بطبع
نرسیده است و از عصر احمدشاه کبیر تا انقراض سلطنت شاه شجاع الملك صدران موارد بحث میراند
قراداده شده است.
(۲) معلومات مزید راجع به توپ و توپخانه در فصول وقائع و گذارش د ه سا ل سلطنت
زمانشاه مطالعه شود.
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.