{"book":"adl0964","page":451,"text":"«اجل اشرف اکرم افخم خود میدانند حکم‌نامه‌های اسبق را که بمهر ذات همایون والامهیون»\n«است در این قدر مدت يك ورق در دست اخیار غلام موجود است و به پیشگاه حضرت فیضمرجت »\n«كامگا رذوى الاقتدار عمدة الاعظم والاعیان ارجاع میداریم تا بر حسب ملاحظه هر چه»\n«تغییر وتنقیص حکم فرمایند در نقد و جنس و کثرت دسته‌های ایلات و كشك خانه‌های بارگاه »\n«لازم دانند نهایت مهربانی خودرا مبذول خواهند داشت ولی امیدچنان است که اگردسته‌های»\n«افشاریه وقزلباشیه وقلماقیه در این نوبت علیحده علیحده باشند بخاطر جمعی خدمت خواهند »\n«کرد در خاتمه ایام عمر وعزت ورفعت واقبال واجلال بر دوام بادرب العباد فی ۲۷ شهر »\n«ربیع الثانیه ۱۲۰۷ هجریه»\nتوپ زبرزنگ\n(۱)\nچنانکه در وقت انتخاب رنجیت سنگ بعهدة ولایت پنجاب واعطای لقب مهاراجه برای\nمذکور از تعداد توپهای ثقیله بحث بمیان آمد و هکذا در قسمت آلات حرب عصر سلطنت\nزمانشاه از قول کاپیتان ملکم سطوری نگاشته شد علاوتاً رتبۀ شاهنچی باشی و توپچی با شی\nنیز که مراد از اثبات توپها وتوپخانه‌ها است كمك مزيد بهم رساند (۲) :\nدر زمرۀ بسیار توپهای نامی که مورد توجه خاص اعلیحضرت زمانشاه قرا ر\nگرفت همانا ساختمان توپ مشهور و بی‌مانند(زبرزنگ)است که حسب الامر شهریار\nموصوف به تقلید توپ زمزمه عصر احمد شاهی بساختند.\nدر سال ۱۲۱۲ هـ ق یکی از استادان معروف لاهور که از تلامیذ نامور استاد شاه نظیر\nو محبوب حسن نام داشت در دار السلطنۀ کابل با چند تن شاگردان خواسته و بفرمودۀ اعلیحضرت\nشهنشاه زمان توپ مشهور و نفیسی بنام زبرزنگ بریختند وانگاه که بر سر عراده شد در برابر\nقصر جدید و متصل چهل ستون بطور نمونه گذاشتند . از انواع توپهای نامی که مورد نظر خاص\nزمانشاه و در تاریخ توپ‌سازی کشور نام دارد بعد از توپ زمزمه احمدشاهی (پیکر اژدهای آتشبار)\nتوپ زبر زنگ ز ما نشاهی (پيك ظفر ) است ۱۱۶۵ هـ ق\n۱۲۱۲ هـ ق\nو از شواهد مربوط به توپ زبرزنگ اینکه وقتی سردار دوست محمد خان ( ثم\nامیر کبیر) کابل را از اقتدار محمود شاه درانی متصرف شد و اعلیحضرت محمودشاه وشهزا ده\n(۱) زیر عنوان توپ‌سازی در افغانستان باستناد مآخذ صحیح مضامین زیاد گرد آور ده\nو در قید فصل علیحده گنجانیده‌ایم اما فصل مرتب جزء مندرجات کتاب دیگر ما که هنوز بطبع\nنرسیده است و از عصر احمدشاه کبیر تا انقراض سلطنت شاه شجاع الملك صدران موارد بحث میراند\nقراداده شده است.\n(۲) معلومات مزید راجع به توپ و توپخانه در فصول وقائع و گذارش د ه سا ل سلطنت\nزمانشاه مطالعه شود.","chars":2092,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0964/00451.jpg","first_page":1,"last_page":700,"title":"Durrat al-zamān fī tārīkh Shāh Zamān درت الزمان فى تاريخ شاه زمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0964/451","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0964/canvas/451","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0964/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0964_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}