Page 423

(۲۹۲) از سمت شمال بسمت دکن انتقال دهیم (۱) یعنی مراسلات مملکتی ونشر اخبار سیاسی از خلال سال ۱۲۱۲ هـ ق ۱۷۹۷ ع آغاز میکند وعلاوه برانکه در تشکیل سلطنت درانی لفظ زبده نویسان ووقائع نگاران ومنشور نویسان ومهر چیان ومهر چی باشی وهر کاره وهر کاره باشی وچا پار یان از آغاز تاسیس امپراطوری درا نی درتاریخ کشورما معلوم میشودمگردر تشکیل دوائر سلطنتی زمانشاه از نام داروغة اخبار طور روشن ذکر میشود چنانچه میر هوتك خان فوفلزائی بن سردار زمانخان (۲) كه يك تن از شعر اء مشهور ونویسند گان با نام آنعصر اند منصب داروغگی دفتر واخبار وهر کاره یا خمی گری کل مما لك(يعنی مخابرات ومراسلات )يومی بوی مفوض بود وعلا وه برا نکه صاحب تاريخ حسین شاهی واحمدی و انداخته ازین نام وعهده متذکر میشوند درتاریخ سلطانی و سراج التواریخ نیز بعین الفاظ تذکار بعمل آمده است . اگرچه در وقت ز مانشاه مطبعه ومطبوعات وجود نداشت مگر از طرزنگار ش مفهوم میشـود کـه ا ین شعبه د ر همین عصر و معش برای تحریر مکاتیب خصوصی دول خارجه وپیام نامه های سیاسی واستخبار یه وا وراق مکتوم ومرموز تعیین شده بود چنا نچه این وظیفه قبلاً جزء وظا ئف دیوا ن ا نشاء مما لك بشمار میرفت وزبـده نویسان ومنشيان خاصه عده ای كـه از نویسند گا ن مبر ز عصر بودند درنو شتن نامه های سیاسی ومكا تیب بین سلا طين وامراء عصر اختصاص وحق دخالت داشتند واداره ای که مکاتیب سری وقائع نگاران وزبده نویسان و مستحفظا ن (۱) محمد ذكاءالله گوید:زمانشاه درانی حمله کر دن بالای انگلیـان هنـستا ن را از بزرگترین مقاصد زنده گی خودمی شمرد واولياء حکومت انگلیس درین فکر بودند که اورا خواه مخواه ازین قصد عزیمت باز دارند. رنجیت سنگ که از خطه پنجاب خروج کردوبه زمانشاه درانی تعظیم وتكر يم زياد مینمود ودرسایة زمانشاه در ایالت پنجاب حکمران گردید ناپلیون بوناپارت که این وقت در تمام دنیا در پی ضرر رسانی انگلیس اقدام ورزیده بود او زمانشاه درانی را وسیلة بيشر فت می پنداشت(ص ٦-٧ تاریخ عروج عهدسلطنت انگلسيه هند ) اشارات مؤ ر خ مذ کور صحت دارد چرا که زمانشاه درحملات بر کشـور هند آخر ین تصميـمات حربی او احـرام انگلیس دران خطه درنظر بود ومردم کشور هند نیز بنام علمدار ا سلام و احمد شاه ثانی چشم انتظار براه داشتند اماطوریکه ایلفنستون وفریرز گویند زمانشاه ده بار این قصد نمود اما عزیمت او را به تحريك ایران فسخ کردواین اشارت ژنرال سر پر سی سا یکس نیز دلالت بر اصل موضوع دارد اما زمانشاه فکر انتقال گروه سکھان را بآنطرف د ر یای ستلج بطور مقدمه بر سینین اصل هدف سنجیده بود . (۲)ميرهوتك خان برادرزادة سردار جهان خان سپهسالار عصر احمدشاهو تیمو ر شـاه ازطرف والده نواده جناب میر سیف الدین آقا ملقب به ایشان صاحب استـا لف انـد . چنانچه اندك ازشرح حال خصوصی او در متن نیز نگارش یافته است .