Page image — the source of record
Machine transcription
(۲۹۱)
سر کار مراسلات
و داروغه اخبار
طوریکه زمانشاه بیش ازدیگر سلاطین درانی در صحنه سیاست بین المللی وارد شد طبعاً اخبار
و مراسلات سیاسی عصر او نیز بر وفق مقتضیات و پیش آمدهای زمان بیشتر روی کار آمد.
چناچه ورود نمایندگان ناپلیون بوناپارت (معاصر زمانشاه) در مصر و ایران و کمپنی شرق الهند
در ولایت بنگال و استحکام حمودی قواء درانی در آنطرف دریای ستلج توسط حکام درانی و مهاراجه
رنجیت سنگ دست نشانده این مملکت و بالاخره رود نمایندگان انگلیس در ایران و مراسلات
سیاسیون آنروز توسط زبده نویسان تحول بزرگی روی کار آورد و بقرار اظهار تاریخ نویسان
مصری که بسلسله همین تحولات سخن رانده اند گویند پس از مطبعه اولی که در ممالک عربی
در اوائل قرن (۱۸) در شهر حلب بوجود آمد سپس مطبعه کوچکی از برای طبع کتب دینیه
در آستانه در سال ۱۷۱٦ م تاسیس یافت و بفتوای شیخ السلام برای طبع کتب دینی اجازت
تنویر حاصل کرد .
و اولین مطبعه در مصر در وقت حملات ناپلیون بوناپارت (معاصر زمانشاه) مربوط بحکومت
فرانسه انطباع یافت. سرپرست و صاحب تدویر آن مستشرق شهیر (مارسل) بود که بعد از
انجام امور نشراتی حکومت فرات مطبعه خود را از مصر واپس بپاریس انتقال داد و مطبعه
ناپلیون در مصر بجای حسن کاشف که فعلا (مدرسة السنیه) در آن قیام دارد واقع بود .
و همچنان مطبعه دیگری در سال ۱۲۱۲ هـ ق اولین بار در هند تاسیس یافت و آن مطبعه
در دفعه اول اخباری بزبان فارسی انتشار داد . گرچه شماره ای ازان جرائد بدست نمی آید
که از جانب که و بکدام مطلب و چطور انتشار یافته است . اما هدف هر دو مطابع مراد از
نشر جرائد سیاسی بوده که بغرض پیشرفت مقاصد دستگاه فرانسوی و انگلیسی در حواشی
سیاست شرق (افغانستان-هند-ایران) دخیل بود . مثلا نمایندگان ناپلیون در ایران نقشه
های سیاسی خود را در همان سنوات از خط مشهد و هرات و قندهار تعیین کرده بودند
و کمپنی شرق الهند بانطرف دریای ستلج داخل فعالیت بود. یقین است که انتشار جرائد
مذکور و تماس مطبوعاتی آنها در سر زمین هند و ایران در سوژه های جالب نظر انتشار
می یافت و مراسلات سیاسی زمانشاه بعنوان سران ایران و نمایندگان ناپلیون از قندهار
آغاز کرد زیرا اگر مطلب جریده فارسی هند اینطرف مملکت زمانشاه را مد نظرش نمیداشت
باید بزبان های انگلیسی پنجابی اردو مدگتی نشر میشد اما بزبان فارسی میخواست
مراودات استعماری را در خاک افغانستان ازان روزها نوسیله قائم کند .
همچنان فرمان اعلیحضرت زمانشاه در سال ۱۲۱۲ هـ ق مطابق ۱۷۹۷ میلادی بعنوان
(لاردولسلی والی بنگال) اصدار یافت و مطلب اینکه: اعلیحضرت شاهنشاه ما عزم
فرموده ایم که بصوب هندستان لشکر کشی نمائیم و خیال داریم که مراته ها را
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.