{"book":"adl0964","page":423,"text":"(۲۹۲)\n\nاز سمت شمال بسمت دکن انتقال دهیم (۱) یعنی مراسلات مملکتی ونشر اخبار سیاسی\nاز خلال سال ۱۲۱۲ هـ ق ۱۷۹۷ ع آغاز میکند وعلاوه برانکه در تشکیل سلطنت\n\nدرانی لفظ زبده نویسان ووقائع نگاران ومنشور نویسان ومهر چیان ومهر چی باشی\nوهر کاره وهر کاره باشی وچا پار یان از آغاز تاسیس امپراطوری درا نی درتاریخ کشورما\n\nمعلوم میشودمگردر تشکیل دوائر سلطنتی زمانشاه از نام داروغة اخبار طور روشن\nذکر میشود چنانچه میر هوتك خان فوفلزائی بن سردار زمانخان (۲) كه يك تن از شعر اء\nمشهور ونویسند گان با نام آنعصر اند منصب داروغگی دفتر واخبار وهر کاره یا خمی\nگری کل مما لك(يعنی مخابرات ومراسلات )يومی بوی مفوض بود وعلا وه برا نکه صاحب\nتاريخ حسین شاهی واحمدی و انداخته ازین نام وعهده متذکر میشوند درتاریخ سلطانی و سراج\nالتواریخ نیز بعین الفاظ تذکار بعمل آمده است . اگرچه در وقت ز مانشاه مطبعه ومطبوعات\nوجود نداشت مگر از طرزنگار ش مفهوم میشـود کـه ا ین شعبه د ر همین عصر و معش\nبرای تحریر مکاتیب خصوصی دول خارجه وپیام نامه های سیاسی واستخبار یه وا وراق مکتوم\nومرموز تعیین شده بود چنا نچه این وظیفه قبلاً جزء وظا ئف دیوا ن ا نشاء مما لك\nبشمار میرفت وزبـده نویسان ومنشيان خاصه عده ای كـه از نویسند گا ن مبر ز عصر\nبودند درنو شتن نامه های سیاسی ومكا تیب بین سلا طين وامراء عصر اختصاص وحق\nدخالت داشتند واداره ای که مکاتیب سری وقائع نگاران وزبده نویسان و مستحفظا ن\n\n(۱) محمد ذكاءالله گوید:زمانشاه درانی حمله کر دن بالای انگلیـان هنـستا ن را\nاز بزرگترین مقاصد زنده گی خودمی شمرد واولياء حکومت انگلیس درین فکر بودند که\nاورا خواه مخواه ازین قصد عزیمت باز دارند.\nرنجیت سنگ که از خطه پنجاب خروج کردوبه زمانشاه درانی تعظیم وتكر يم زياد مینمود\nودرسایة زمانشاه در ایالت پنجاب حکمران گردید ناپلیون بوناپارت که این وقت در تمام\nدنیا در پی ضرر رسانی انگلیس اقدام ورزیده بود او زمانشاه درانی را وسیلة بيشر فت\nمی پنداشت(ص ٦-٧ تاریخ عروج عهدسلطنت انگلسيه هند ) اشارات مؤ ر خ مذ کور\nصحت دارد چرا که زمانشاه درحملات بر کشـور هند آخر ین تصميـمات حربی او احـرام\nانگلیس دران خطه درنظر بود ومردم کشور هند نیز بنام علمدار ا سلام و احمد شاه\nثانی چشم انتظار براه داشتند اماطوریکه ایلفنستون وفریرز گویند زمانشاه ده بار این قصد\nنمود اما عزیمت او را به تحريك ایران فسخ کردواین اشارت ژنرال سر پر سی سا یکس نیز\nدلالت بر اصل موضوع دارد اما زمانشاه فکر انتقال گروه سکھان را بآنطرف د ر یای\nستلج بطور مقدمه بر سینین اصل هدف سنجیده بود .\n(۲)ميرهوتك خان برادرزادة سردار جهان خان سپهسالار عصر احمدشاهو تیمو ر شـاه\nازطرف والده نواده جناب میر سیف الدین آقا ملقب به ایشان صاحب استـا لف انـد .\nچنانچه اندك ازشرح حال خصوصی او در متن نیز نگارش یافته است .","chars":2379,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0964/00423.jpg","first_page":1,"last_page":700,"title":"Durrat al-zamān fī tārīkh Shāh Zamān درت الزمان فى تاريخ شاه زمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0964/423","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0964/canvas/423","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0964/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0964_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}