Page image — the source of record
Machine transcription
٢٧٥
میرواعظ در حصۀ گذرگاه کابل هنوز باسم اوشان معروف است. موصوف بقول صاحب نوای معارك در ظرف سال ۱۲۲۲ هـ ق در دارالسلطنۀ کابل بشهادت رسیده اند .
میر وغظ قراری که از تاریخ بدست آمد در عصر خویش بعهده های دیگر نیز شمولیت میداشتند مثلا مولانا احمد خان درانی در حال اخیر سلطنت زمانشاه رتبه امارت لشکر اعزامی کشمیر داشت و میر احمد میر آقا هر وقت عزیمت اعلیحضرت شاه شجاع الملك بصوب پشاور از طرف سردار شیر محمد خان مختار الدوله به نیابت او در کابل گذاشته شده بود .
جناب میر واعظ پامبر و عظه علاوهبر صفات علمیت و روحانیت در زبان فارسی شاعر توانا وعالی قریحه بودند و بر اسلوب اهل سلوك و مردمان صاحب جذب و حال اشعار بس آبدار و صوفیانه می سرودند و از جملۀ بسیار غزلیات موصوف چند بیت ذیل را که در فرصت شهادت خویش در سال ۱۲۲۲ هـ ق بخاطر داشته و بطرف هیئت مقابل بالهجۀ عذر نا نه خطاب کرده است درین کتاب تاریم مینمائیم:
من بسمل نگاه دو چشمان کیستم
ای سروخوش خرام باحوال من مپرس
چون ذره در هوائی که من رقص میزنم
ای مدعی مپیچ که سر پیچ میشوی
خود گنده میشوی تو مکن فکر کندنم
اردو القا و حید ر کرار غافلی
تعلیم و علم و ادب از که بشنوم
مجروح به نیش خنجر مژگان کیستم
عاشق بنور خاور تابان کیستم
من سر ده جوی ریگ بیابان کیستم
من نونهال گلشن احسان کیستم
من سبزۀ دمیدۀ بستان کیستم
شمشیر آبدار نمایان کیستم
شاگرد طبع لعل سخندان کیستم
جا دارد آبکه فخر کند برشها ن د هر
(واعظ) تو خود بین زغلامان کیستم
مرقد ایشان در گذر بارانۀ کابل موجود است اما کدام کتیبه و تاریخ ندارد .
امین قوانین اسلام
چنانکه در ضمن انتخاب و فرمان برقراری مهارجه رنجیت سنگ بولایت پنجاب در سال ۱۲۱۲ هـ ق از نام فقیر عزیز الدین طبیب بالقلب امین قوانین اسلام اشارت کنان درگذشتیم تفصیل خبر برقراری فقیر موصوف از ینقرار است: طوریکه در فصل های دیگر از صفات عدالت ومعارف دوستی و عالم پروری زمانشاه غازی متذکر شدیم اعلیحضرت شهریار عرفان مدار افغان چون بانتظام امور محاکم شرعیه و استحکام قوانین اسلام در تمام بلاد کشور خویش سعی فراوان وعدالت تمام داشت درزمرۀ عناوین امیر دارا لقضاة- داروغۀ عدالت- امین المحاكم- نائب شرع- مفتی- خان علماء ملا باشی و غیره بلفظ امین قوانین اسلام نیز علماء بزرگ عصر را افتخار می بخشید اوین یکی از علائم بزرگ شریعت شعاری و معرفت پروری شهنشاه با فروشان آن زامن است.
در سال مذکور برحسب نظریات بهی خواهانه خودش و تصویب انجمن اعلی وزراء کنار حین بازگشت از ولایت پنجاب در دارالمرز پشاور وا نریز قراری رنجیت سنگ بعهده ولایت پنجاب و اعطای لقب مهاراجه که زمام احتی ز مردم آن سرزمین را برای مذکور سپردند در خلال اوقات
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.