{"book":"adl0964","page":404,"text":"٢٧٥\nمیرواعظ در حصۀ گذرگاه کابل هنوز باسم اوشان معروف است. موصوف بقول صاحب نوای معارك در ظرف سال ۱۲۲۲ هـ ق در دارالسلطنۀ کابل بشهادت رسیده اند .\nمیر وغظ قراری که از تاریخ بدست آمد در عصر خویش بعهده های دیگر نیز شمولیت میداشتند مثلا مولانا احمد خان درانی در حال اخیر سلطنت زمانشاه رتبه امارت لشکر اعزامی کشمیر داشت و میر احمد میر آقا هر وقت عزیمت اعلیحضرت شاه شجاع الملك بصوب پشاور از طرف سردار شیر محمد خان مختار الدوله به نیابت او در کابل گذاشته شده بود .\nجناب میر واعظ پامبر و عظه علاوه‌بر صفات علمیت و روحانیت در زبان فارسی شاعر توانا وعالی قریحه بودند و بر اسلوب اهل سلوك و مردمان صاحب جذب و حال اشعار بس آبدار و صوفیانه می سرودند و از جملۀ بسیار غزلیات موصوف چند بیت ذیل را که در فرصت شهادت خویش در سال ۱۲۲۲ هـ ق بخاطر داشته و بطرف هیئت مقابل بالهجۀ عذر نا نه خطاب کرده است درین کتاب تاریم مینمائیم:\nمن بسمل نگاه دو چشمان کیستم\nای سروخوش خرام باحوال من مپرس\nچون ذره در هوائی که من رقص میزنم\nای مدعی مپیچ که سر پیچ میشوی\nخود گنده میشوی تو مکن فکر کندنم\nاردو القا و حید ر کرار غافلی\nتعلیم و علم و ادب از که بشنوم\nمجروح به نیش خنجر مژگان کیستم\nعاشق بنور خاور تابان کیستم\nمن سر ده جوی ریگ بیابان کیستم\nمن نونهال گلشن احسان کیستم\nمن سبزۀ دمیدۀ بستان کیستم\nشمشیر آبدار نمایان کیستم\nشاگرد طبع لعل سخندان کیستم\nجا دارد آبکه فخر کند برشها ن د هر\n(واعظ) تو خود بین زغلامان کیستم\nمرقد ایشان در گذر بارانۀ کابل موجود است اما کدام کتیبه و تاریخ ندارد .\nامین قوانین اسلام\nچنانکه در ضمن انتخاب و فرمان برقراری مهارجه رنجیت سنگ بولایت پنجاب در سال ۱۲۱۲ هـ ق از نام فقیر عزیز الدین طبیب بالقلب امین قوانین اسلام اشارت کنان درگذشتیم تفصیل خبر برقراری فقیر موصوف از ینقرار است: طوریکه در فصل های دیگر از صفات عدالت ومعارف دوستی و عالم پروری زمانشاه غازی متذکر شدیم اعلیحضرت شهریار عرفان مدار افغان چون بانتظام امور محاکم شرعیه و استحکام قوانین اسلام در تمام بلاد کشور خویش سعی فراوان وعدالت تمام داشت درزمرۀ عناوین امیر دارا لقضاة- داروغۀ عدالت- امین المحاكم- نائب شرع- مفتی- خان علماء ملا باشی و غیره بلفظ امین قوانین اسلام نیز علماء بزرگ عصر را افتخار می بخشید اوین یکی از علائم بزرگ شریعت شعاری و معرفت پروری شهنشاه با فروشان آن زامن است.\nدر سال مذکور برحسب نظریات بهی خواهانه خودش و تصویب انجمن اعلی وزراء کنار حین بازگشت از ولایت پنجاب در دارالمرز پشاور وا نریز قراری رنجیت سنگ بعهده ولایت پنجاب و اعطای لقب مهاراجه که زمام احتی ز مردم آن سرزمین را برای مذکور سپردند در خلال اوقات","chars":2270,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0964/00404.jpg","first_page":1,"last_page":700,"title":"Durrat al-zamān fī tārīkh Shāh Zamān درت الزمان فى تاريخ شاه زمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0964/404","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0964/canvas/404","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0964/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0964_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}