Page 38

«ل» بوده و بحالت یغما وغسرت بسر می بردند و اخیراً بلطف زمامداران این کشور در نقطه های امن و آسایش جا گرفته و بر مشاغل صحیح موقع یافته و در هر رشته تقرب واعتبار حاصل کرده بود بفر بحیات آینده و آبرو و عزت تاریخی خویش اعتنا نکرده بمضادست بکارهای ناعاقبت اندیشانه زدند و برادرانی را که از چند ین قرن ها با هم مشترك و از سالیان دراز دريك خوان نعمت و يك بساط راحت و يك دستگاه اخوت ومودت عمر ها بسر برده بودند بحیله های گوناگون بدام فریب آورده از طریق تمامی پیش آمده رشته های اتحاد و اعتماد شخصیت های بزرگه را از هم گسسته او اساس زندگانی با شرف مردان نیرومند این سرزمین را برهم زده و کسان ناآزموده کار خود را زود تر از پا درآورده و وقار خود را از دست دادند. و همینکه تماس نماینده ناپلیون بسرحد افغانستان (۱) و روحیه مخالف بعضاً ظهور کرد دست های غرض در بساط هستی باشندگان کشور بیشتر دراز شده و برادران اسلام را سخت منزجر و متاثر ساخته ومرد مانی که دستخوش بودن این سرزمین را انتظار داشتند بغرض برهم زدن امنیت داخلی و انقراض سلطنت زما نشاه درانی اقدام کرده و علی الرغم از بیگانگان چشم امید و احسان داشتند و از نظریات همکارانی که بهر دو جانب روی ارادت داشتند و بهر دو سوی سر رفاقت می جنبا نیدند بواقعی بی اطلاع و میخواستند از زیر دستی بزیر دستی توفیق یابند ولی بیخبر از انکه زیر دستی قوم هزار بار بهتر از زیر دستی در سایه بیگانه است و این نظریات بین سران ملی و حکومت تا وقت زیا دی دوام کرد چنانچه از بقایای همین گزارش دوره سلطنت زمانشاه بود در ناز کترین فرصت دیگری که دول همسایه بعضاً با ممالك غرب روابط دوستانه در پیش گرفته و بگماشتگی بعض عناصر علیه افغانستان داخل اقدامات شدند اعلیحضرت شاه شجاع الملک روزگار عصر سلطنت زمانشاه را بار دیگر بیاد آورده برای تقویت با امثل در پشاور بوساطت ( الحاج) نواب مظفرخان رکن الدوله والی افغانی ملتان با الفنستون عقد قراردادی بست و دران وقت که چون عواقب کار معلوم نمی گشت آن پادشاه منور خیالات خودش را که چه مشکل در پیش داشت نتوانست بالای طبقات بقبولاند و سیاست خود را بهمه خلایق بفهماند و چون هر عصر سلطنت نزد خود سیاست علیحده و عزم جداگانه ای دارد معاهدات سیاسی او که آیا نصب العین حقیقی اش چه بوده کاملاً عملی نشد و در تاریخ کشور نام دیگری حاصل کرد اما او اصلاً بر ضد قرار داد تاریخی (۱) سرحد افغانستان مراد از حصص بعید مشهد است جزء قلمرو مامشمار میرفت و نماینده ناپلیون برای ملاحظه و استحکامات حدودی تا آنجا وهیئت مامورین او پیشترا با ینطرف ها قدم گزارده بودند چنانچه از ملاحظه نقشه فرستاده ناپلیون بهندوستان معلوم میشود .