Page image — the source of record
Machine transcription
«٢٤٨»
امین الوجوهات(١)
«تقریباً وزیر دارائی»
اصل این لفظ از وجه گرفته شده است و معنی روی و طریقه وطور و ذات و حقیقت
شی را دارد . اما در ترکیب لفظ (امین الوجوهات) کلمۀ وجه مراد از زمین و معاش
نقد است . وجوه جمع آن و وجوهات علامت جمع الجمع . امین الوجوهات کسی
بود در قدیم که امور جمع و خرج معاش و غیره داشت و مطابق قانون حکومت عصر
با اهالی رفتار میکرد و مستوفی و منشی و محاسب وعمال و ضباط بلوکات و لشکر قومی
زیر اثر میداشت یعنی خزاین نقدی و ذخائر دولتی در تحت تصرف و ادارۀ
او می بود ، در عصر تیمور شاه و زمانشاه ازین عنوان سراغ نداریم اما در سال اول
سلطنت اول اعلیحضرت محمود شاه درانی (١٢١٨هـ ق) وقتی که شهزاده محمد کامران از
سفر پشاور بکابل برگشت از ینجا بر حسب فرمان پدر خود اعلیحضرت محمود شاه
بحیث سلطان وفرمانفرمای قندهار اعزاز حاصل کرد. سردار محمد کلان خان عضد خاصۀ
دربار وقللر اقاسی را که [فرزند اکبر سردار علم خان وکیل الدوله و تا این وقت پدرش
در رهاس و راولپندی با مرزما نشاه معزول بسر میبرد] در نواحی قندهار بصفت سردار
و امین الوجوهات و امارت لشکر آنو لایت اقتدار حاصل کرد چنانچه يك ورق
فرمان شهزاده محمد کامران که در مورد معافی مالیات جایگیرمشائخ و علماء وفقراء و سادات
وموقوفات زیارات وحق تولیت بر مشایخ آنجا بعنوان امین الوجوهات سردار محمد
کلان خان پوپلزائی (جد نگارندۀ کتاب) اعطا شده است عکس ونقل فرمان موصوف را
در همین فصل درج کرده ایم و آنوقتی بود که میرزامحمد رضا ء نام قزلباش بصفت مستوفی در تحت حکم
او بولایات قندهار فرستاده شده و در اثر عرض یکنفر درویش روحانی فرمان اصدار
یافته است و شهزاده محمد کامران در سه حصۀ فرمان مهر کرده است.
ولی در میان کلمۀ امین الوجوهات واستيفاء ممالك از نظر وظیفه فرقی نیست مگر
این عهده تنها و در قسمت ولایات قندهار تذکار یافته است واین است نقل فرمان
شهزاده محمد کامران سلطان قندهار که بعنوان سردار محمد کلان خان بن سردار
علم خان وکیل الدوله شرف اصدار بخشیده است .
(١) عبارات مهراو به تغییر شکل چنین نقر شده بود: اول : عو اطف ایزد چون محمد
کلان است :
دوم : محمد کلان است در دو عالم .
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.