{"book":"adl0964","page":359,"text":"«٢٤٨»\n\nامین الوجوهات(١)\n«تقریباً وزیر دارائی»\n\nاصل این لفظ از وجه گرفته شده است و معنی روی و طریقه وطور و ذات و حقیقت\nشی را دارد . اما در ترکیب لفظ (امین الوجوهات) کلمۀ وجه مراد از زمین و معاش\nنقد است . وجوه جمع آن و وجوهات علامت جمع الجمع . امین الوجوهات کسی\nبود در قدیم که امور جمع و خرج معاش و غیره داشت و مطابق قانون حکومت عصر\nبا اهالی رفتار میکرد و مستوفی و منشی و محاسب وعمال و ضباط بلوکات و لشکر قومی\nزیر اثر میداشت یعنی خزاین نقدی و ذخائر دولتی در تحت تصرف و ادارۀ\nاو می بود ، در عصر تیمور شاه و زمانشاه ازین عنوان سراغ نداریم اما در سال اول\nسلطنت اول اعلیحضرت محمود شاه درانی (١٢١٨هـ ق) وقتی که شهزاده محمد کامران از\nسفر پشاور بکابل برگشت از ینجا بر حسب فرمان پدر خود اعلیحضرت محمود شاه\nبحیث سلطان وفرمانفرمای قندهار اعزاز حاصل کرد. سردار محمد کلان خان عضد خاصۀ\nدربار وقللر اقاسی را که [فرزند اکبر سردار علم خان وکیل الدوله و تا این وقت پدرش\nدر رهاس و راولپندی با مرزما نشاه معزول بسر میبرد] در نواحی قندهار بصفت سردار\nو امین الوجوهات و امارت لشکر آنو لایت اقتدار حاصل کرد چنانچه يك ورق\nفرمان شهزاده محمد کامران که در مورد معافی مالیات جایگیرمشائخ و علماء وفقراء و سادات\nوموقوفات زیارات وحق تولیت بر مشایخ آنجا بعنوان امین الوجوهات سردار محمد\nکلان خان پوپلزائی (جد نگارندۀ کتاب) اعطا شده است عکس ونقل فرمان موصوف را\nدر همین فصل درج کرده ایم و آنوقتی بود که میرزامحمد رضا ء نام قزلباش بصفت مستوفی در تحت حکم\nاو بولایات قندهار فرستاده شده و در اثر عرض یکنفر درویش روحانی فرمان اصدار\nیافته است و شهزاده محمد کامران در سه حصۀ فرمان مهر کرده است.\nولی در میان کلمۀ امین الوجوهات واستيفاء ممالك از نظر وظیفه فرقی نیست مگر\nاین عهده تنها و در قسمت ولایات قندهار تذکار یافته است واین است نقل فرمان\nشهزاده محمد کامران سلطان قندهار که بعنوان سردار محمد کلان خان بن سردار\nعلم خان وکیل الدوله شرف اصدار بخشیده است .\n\n(١) عبارات مهراو به تغییر شکل چنین نقر شده بود: اول : عو اطف ایزد چون محمد\nکلان است :\nدوم : محمد کلان است در دو عالم .","chars":1830,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0964/00359.jpg","first_page":1,"last_page":700,"title":"Durrat al-zamān fī tārīkh Shāh Zamān درت الزمان فى تاريخ شاه زمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0964/359","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0964/canvas/359","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0964/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0964_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}