Page 52

(٤٥) سردار عالی خلعت و انعام پوشیدند و به آسودگی نشستند سردار فتح محمد خان که در جلال آباد توقف داشت حسب الامر بندگان عالی بعد از چند روز داخل کابل شدند و بحضور بندگان عالی مشرف گردیدند اکنون محرر کتاب وتحریر کننده گزارشات را حرفی بخاطر رسید که تعلق بهمین فقره که آمدن سردار محمد اعظم خان در جلال آباد و تقابل شدن سردار فتح محمد خان وفراری سردار محمد اعظم خان از جلال آباد دارد باید مختصر تحریر دارم تا خواننده وسامع پی به حقیقت ببرند، روزی در سمرقند به مجلس سردار محمد اسحق خان که فراری شان بودیم نشسته صحبت میکردیم سخن از همین فقره پیش آمد و سردار محمد اسحق خان بیان فرمود که پدرم کابل را مسخر میکرد خط والده وزیر محمد اکبر خان در حدود خورد کابل آمد و نوشته بود که نواسه من سردار محمد علی خان خردسال است سبب آمدن چیست زود برگردید و واپس بروید والا شیریکه در زمان طفلی بشما داده‌ام نمی‌بخشم قبله گاهم متفکر مانده عاقبت پاس خاطر والده وزیر را کرده برگشت و از گرفتن کابل درگذشت اما محرر کتاب متفکرم هرگاه این سخن حقیقت میداشت اول اینکه از همین باعث لشکرهای خود را از کرم و زرمت بجنگ هرات نبرد که امیر کبیر مکرر طعنه میزد دوم بهمین اراده و فکر و خیال که کابل را تسخیر میدارم بلیاس ناخوشی از حضور امیر والا تدبیر سرکار امیر شیر علیخان از هرات جدا شده وسه منزل را یکی کرده به تسخیر کابل آمد و از کرم وزرمت تا جلال آباد وغورد کابل سفر کرد و منزل زد و دولت خرج کرد و بدروازه کابل رسید عاقبت بیکخط عیال چگونه اینقدر دولت را برباد داد و کابل نزدیک را واگزار شده برگشت وتصرف نکرد و خود را به آرزوی خود نرسانید اضافه بر آن هرگاه چنین میبود همچنان که با لشکر مکمل آمده بود باید مکمل با لشکر خود برمیگشت بلکه دست آویز مادر وزیر را با لشکر نشان میداد و با کل لشکر مشورت میکرد و بمصلحت اوشان عمل مینمود سبب چه شد که خوفیه شباشب از لشکر فراری شد ولشکر آماده خود را پراکنده ماند و اینقدر انجام و اثاثه وتوپ‌خانه را برباد داد این سخن از عقل بعید است و عقل تقاضا نمیکند لاکن شخص تحریر کننده را لازم است که شنیده ودیده را تحریر کند تا از نظر خردمندان بگذرد، اکنون سردار محمد علیخان را در تخت دارالسلطنه شهر کابل برقرار و آسوده خاطر در جوش و خروش عشرت گذارید. چند کلمه از گزارشات حضور سرکار همایون فال امیر شیر علیخان شنوید که از هرات بجانب کابل حرکت فرما بودند لہٰذا چون پادشاه قوی شوکت از امور هرات فارغ شده مراجعت بجانب کابل نمودند از بسیاری لشکر و دوری منزلها و گرد وخاك لشکر را دو تقسیم کرده تا نصف لشکر یکروز حرکت کنند ونصف ثانی روز دیگر تازمانی که وارد قندهار شوند وخود بندگان اقدس با لشکر روز دوم حرکت فرما شدند بهمین منوال منزل و مراحل طی فرموده چون ماء سریع السیر روانه بودند تا اینکه وارد شهر قره شدند بعد از آن بامر سرکار یکهفته توقف نمودند تا قدری اسب و آدم آسوده خاطر شده از دوری منزلها آسایش یابند بعد از زمان مهلت از حدود قره بقرار منزلهای سابقه حرکت فرمودند همچنان طی مراحل و منازل مینمودند تا اینکه وارد قندهار شدند سردار عالی مقدار سردار محمد امین خان حاکم قندهار که حسب الفرمان قبل از ورود سرکار بچند روز پیشتر وارد شهر بوم