{"book":"adl0959","page":52,"text":"(٤٥)\n\nسردار عالی خلعت و انعام پوشیدند و به آسودگی نشستند سردار فتح محمد خان که در جلال آباد\nتوقف داشت حسب الامر بندگان عالی بعد از چند روز داخل کابل شدند و بحضور بندگان\nعالی مشرف گردیدند اکنون محرر کتاب وتحریر کننده گزارشات را حرفی بخاطر\nرسید که تعلق بهمین فقره که آمدن سردار محمد اعظم خان در جلال آباد و تقابل شدن\nسردار فتح محمد خان وفراری سردار محمد اعظم خان از جلال آباد دارد باید مختصر تحریر\nدارم تا خواننده وسامع پی به حقیقت ببرند، روزی در سمرقند به مجلس سردار محمد اسحق خان\nکه فراری شان بودیم نشسته صحبت میکردیم سخن از همین فقره پیش آمد و سردار\nمحمد اسحق خان بیان فرمود که پدرم کابل را مسخر میکرد خط والده وزیر محمد اکبر خان\nدر حدود خورد کابل آمد و نوشته بود که نواسه من سردار محمد علی خان خردسال است\nسبب آمدن چیست زود برگردید و واپس بروید والا شیریکه در زمان طفلی بشما داده‌ام\nنمی‌بخشم قبله گاهم متفکر مانده عاقبت پاس خاطر والده وزیر را کرده برگشت\nو از گرفتن کابل درگذشت اما محرر کتاب متفکرم هرگاه این سخن حقیقت میداشت\nاول اینکه از همین باعث لشکرهای خود را از کرم و زرمت بجنگ هرات نبرد که امیر کبیر\nمکرر طعنه میزد دوم بهمین اراده و فکر و خیال که کابل را تسخیر میدارم بلیاس ناخوشی\nاز حضور امیر والا تدبیر سرکار امیر شیر علیخان از هرات جدا شده وسه منزل را یکی\nکرده به تسخیر کابل آمد و از کرم وزرمت تا جلال آباد وغورد کابل سفر کرد و منزل زد\nو دولت خرج کرد و بدروازه کابل رسید عاقبت بیکخط عیال چگونه اینقدر دولت را\nبرباد داد و کابل نزدیک را واگزار شده برگشت وتصرف نکرد و خود را به آرزوی\nخود نرسانید اضافه بر آن هرگاه چنین میبود همچنان که با لشکر مکمل آمده بود\nباید مکمل با لشکر خود برمیگشت بلکه دست آویز مادر وزیر را با لشکر نشان میداد\nو با کل لشکر مشورت میکرد و بمصلحت اوشان عمل مینمود سبب چه شد که خوفیه شباشب\nاز لشکر فراری شد ولشکر آماده خود را پراکنده ماند و اینقدر انجام و اثاثه وتوپ‌خانه را\nبرباد داد این سخن از عقل بعید است و عقل تقاضا نمیکند لاکن شخص تحریر کننده را\nلازم است که شنیده ودیده را تحریر کند تا از نظر خردمندان بگذرد، اکنون سردار\nمحمد علیخان را در تخت دارالسلطنه شهر کابل برقرار و آسوده خاطر در جوش و خروش\nعشرت گذارید. چند کلمه از گزارشات حضور سرکار همایون فال امیر شیر علیخان\nشنوید که از هرات بجانب کابل حرکت فرما بودند لہٰذا چون پادشاه قوی شوکت\nاز امور هرات فارغ شده مراجعت بجانب کابل نمودند از بسیاری لشکر\nو دوری منزلها و گرد وخاك لشکر را دو تقسیم کرده تا نصف لشکر یکروز\nحرکت کنند ونصف ثانی روز دیگر تازمانی که وارد قندهار شوند وخود بندگان\nاقدس با لشکر روز دوم حرکت فرما شدند بهمین منوال منزل و مراحل طی فرموده چون\nماء سریع السیر روانه بودند تا اینکه وارد شهر قره شدند بعد از آن بامر سرکار یکهفته\nتوقف نمودند تا قدری اسب و آدم آسوده خاطر شده از دوری منزلها آسایش یابند\nبعد از زمان مهلت از حدود قره بقرار منزلهای سابقه حرکت فرمودند همچنان طی مراحل\nو منازل مینمودند تا اینکه وارد قندهار شدند سردار عالی مقدار سردار محمد امین خان\nحاکم قندهار که حسب الفرمان قبل از ورود سرکار بچند روز پیشتر وارد شهر بوم","chars":2724,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0959/00052.jpg","first_page":1,"last_page":469,"title":"Pādishāhān-i mutaʼakhkhir-i Afghānistān پادشاهان متأخر افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0959/52","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0959/canvas/52","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0959/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0959_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}