Machine transcription
با حیثیت قضاة آنوقته که در تحت اثر مشير و مدبر و مدار المهام سلطنت ايفاء
وظيفة مقدسه مینمودند در تشكيل حكومت آن عصر مقام عالی داشته
است ولی باسم خان علوم وقاضي القضاة آن عصر اسم شخصی ظاهر نشده است
زیرا که مدار المهام آنوقته عين همین وظائف مقدسه را اجراء مینموده
که منصدی بزرگ مدار المهام قاضی فیض الله خان دولتشاهی بود و آن حیثیت
وزیر عدلیه و مشاورت شرعی دربار پادشاه را در امروز داشت که بعضاً امور
وزارت داخلیه امروز را نیز اجراء مینمود اما امور مقتضية حسابيه تماماً
متعلق بود به دیوان اعلی که سائر عناوین آنوقته اداره دیگر حسابی نداشتند
و در عهد اعلیحضرت شاه محمود مدار المهام به نام دارالقضاة تبدیل یافت
چنانچه قاضی القضاة آن عصر ملا محمد سعید آخوند زاده قوم خوانچه زائی
بار کزائی بود که به لقب خان ملا خان ملقب شده وسجع مهرش باین
بیت مسجع گردیده بود :
محمد سعید از فضل حق مشهود شد قاضی القضاة شاه محمود شد
در عهد اعلیحضرت تیمور شاه مهر ملا محمد سعید مذکور در ظهر فرامین بچنین
عبارت دریافت شد: [ الهم اجعلني في الدارين سعيد ]
برای نفوذ مقام مدار المهام در يك مملكت اعلیحضرت شاه شجاع الملك
چنین می سراید :
عقل از حد قلمرو او سر بدر نهاد در کشوری که عشق مدار المهام شد
(د) وكيل الرعايا
از مفهوم کلمه وكيل الرعایا در عصر حاضر بصورت تطبیقی معنی
ریاست شوری و پارلیاست قبائل قیاس میشود اما حقیقت این است که اعلیحرت
تیمور شاه برای تسهیل معاملات مردمان دور از دارالسلطنه کابل چندی
تاریخ تیمور شاه ( ٧٠٠جلد) ب عبد اللطيف ج عزیز الدین د شیر محمد ن رجب علی ٥ -١٢-٣٢
«١٢٤»
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.
