{"book":"adl0958","page":169,"text":"با حیثیت قضاة آنوقته که در تحت اثر مشير و مدبر و مدار المهام سلطنت ايفاء\nوظيفة مقدسه مینمودند در تشكيل حكومت آن عصر مقام عالی داشته\nاست ولی باسم خان علوم وقاضي القضاة آن عصر اسم شخصی ظاهر نشده است\nزیرا که مدار المهام آنوقته عين همین وظائف مقدسه را اجراء مینموده\nکه منصدی بزرگ مدار المهام قاضی فیض الله خان دولتشاهی بود و آن حیثیت\nوزیر عدلیه و مشاورت شرعی دربار پادشاه را در امروز داشت که بعضاً امور\nوزارت داخلیه امروز را نیز اجراء مینمود اما امور مقتضية حسابيه تماماً\nمتعلق بود به دیوان اعلی که سائر عناوین آنوقته اداره دیگر حسابی نداشتند\nو در عهد اعلیحضرت شاه محمود مدار المهام به نام دارالقضاة تبدیل یافت\nچنانچه قاضی القضاة آن عصر ملا محمد سعید آخوند زاده قوم خوانچه زائی\nبار کزائی بود که به لقب خان ملا خان ملقب شده وسجع مهرش باین\nبیت مسجع گردیده بود :\nمحمد سعید از فضل حق مشهود شد قاضی القضاة شاه محمود شد\nدر عهد اعلیحضرت تیمور شاه مهر ملا محمد سعید مذکور در ظهر فرامین بچنین\nعبارت دریافت شد: [ الهم اجعلني في الدارين سعيد ]\nبرای نفوذ مقام مدار المهام در يك مملكت اعلیحضرت شاه شجاع الملك\nچنین می سراید :\nعقل از حد قلمرو او سر بدر نهاد در کشوری که عشق مدار المهام شد\n\n(د) وكيل الرعايا\n\nاز مفهوم کلمه وكيل الرعایا در عصر حاضر بصورت تطبیقی معنی\nریاست شوری و پارلیاست قبائل قیاس میشود اما حقیقت این است که اعلیحرت\nتیمور شاه برای تسهیل معاملات مردمان دور از دارالسلطنه کابل چندی\n\nتاریخ تیمور شاه ( ٧٠٠جلد) ب عبد اللطيف ج عزیز الدین د شیر محمد ن رجب علی ٥ -١٢-٣٢\n«١٢٤»","chars":1366,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0958/00169.jpg","first_page":1,"last_page":337,"title":"Timur Shah Durrani ï","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0958/169","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0958/canvas/169","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0958/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0958_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}