Page image — the source of record
Machine transcription
- ۳۸۸ -
مجلس مقننه مشوره عصر صدیقی .
پس از عهد نبویه در خلافت (صدیق) (رض) نیز هیچ امری بدون رای و استصواب
عمومی در معرض اجرا نمی امد و بر علاوه امور سیاسی فیصله حقوق و دعاوی عمومی نیز بدون
از رای مجلس مشوره قابل نفاذ نمی بود – اراکین موقر مجلس مشوره صدیقی حضرت عمر و
حضرت عثمان و حضرت علی و حضرت عبدالرحمن بن عوف و حضرت معاذ بن جبل و حضرت ابی
بی کعب و حضرت ثابت و دیگران ناموران مهاجرین و انصار (رضوان الله تعالی علیهم) بودند .
مجلس مشوره عصر فاروقی .
بعصر خلافت فاروقی در اثر فتوحات متوالی و وسعت و فراخی روز افزون رتبه اسلامی به
اندازه مسایل غور طالب و امور مبحوث فیه کثرت و وفرت پیدا کرد که يك مجلس نمیتوانست که به
سرعت لازمه حسب خاطر خواه بتمام امور وارسی نماید . لهذا حضرت فاروق اكبر يك مجلس
مشوره دیگری را هم افزود کرد که باصطلاحات عصر حاضره باید مجلسی را که از عهد نبوی
و صدیقی تاسیس شده و به عهد فاروقی رسید (مجلس اعیان) یا مجلس وزرا بنامیم و مجلس
دویمین را که مخصوصا در عهد فاروقی تاسیس گردیده مجلس مبعوثان یا مجلس مشوره –
بگوئیم .
مجلس مشوره عصر خلیفه ۳ و ۴ و دیگر سلاطین اسلامی .
در عصر ذوالنورین و مدینة العلم نیز این هر دو مجلس عالیه بهمان اختیارات تامه و
اجراات نافعه و ازادی و حقایق کوئی اثبات وجود داشت و خدمات بسیار بزرگ و کار روائی های
از حد سترگی را برای اسلامیت و ملك و مملکت مصدر شده که از قلقله نظریات عالی و پیش بینی های
بلند و تعقیب صحیح شان بمقررات دینی و پابندی بامور مذهبی باندازه اسلام را ترقی –
دادند که تا امروزه روز ان وسعت و مدنیت و عظمت اسلام موجب افتخار و اعتبار ما ست – در عقب
ان از خود غرضی و استبداد پسندی سلاطین اسلامی و پادشاهان عصر ماضی رفته رفته این شمع
تابان مشوره و این ستاره درخشان فور و خوض در امور مهمه رو بانحطاط و افول گذارده در نتیجه
(اسلام ضعف دید و مسلمان فریب ماند) .
مجالس مشوره دوره امانیه .
معلوم است که در افغانستان بعد از هجران سیزده صد ساله مجلس مشوره –
اولین بار در عهد (امانیه) مجلس های متعدده مشورت در علاقه داری ها و حکومتی های
اعلی و کلان و اول و دوم و سوم و ولایات و يك مجلس شورا در مرکز سلطنت قایم شد و بر علاوه ان
مجلسهای فوق العاده بزرگ دیگری هم عند اللزوم بنام (لویه جرگه) دایر می شد .
اما بكمال افسوس مرقوم میگردد که برای این مجلس ها بجز از نام دیگر شغل و وظیفه و
کاری نبود هر چند در تشکیلات اساسیه و نظام نامه اساسی و دیگر قوانین امانی و کلای مجلس
مصدر خدمات مهمه و مرجع کارهای عالیه نشان داده شده بود ولی در واقع صرف نظر از امور
سیاسی و اداری حتی امور اجتماعیه را هم کسی از ان ها نمی پرسید و حکام و زمامداران حتی شخص
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.