{"book":"adl0955","page":393,"text":"- ۳۸۸ -\n\nمجلس مقننه مشوره عصر صدیقی .\nپس از عهد نبویه در خلافت (صدیق) (رض) نیز هیچ امری بدون رای و استصواب\nعمومی در معرض اجرا نمی امد و بر علاوه امور سیاسی فیصله حقوق و دعاوی عمومی نیز بدون\nاز رای مجلس مشوره قابل نفاذ نمی بود – اراکین موقر مجلس مشوره صدیقی حضرت عمر و\nحضرت عثمان و حضرت علی و حضرت عبدالرحمن بن عوف و حضرت معاذ بن جبل و حضرت ابی\nبی کعب و حضرت ثابت و دیگران ناموران مهاجرین و انصار (رضوان الله تعالی علیهم) بودند .\nمجلس مشوره عصر فاروقی .\nبعصر خلافت فاروقی در اثر فتوحات متوالی و وسعت و فراخی روز افزون رتبه اسلامی به\nاندازه مسایل غور طالب و امور مبحوث فیه کثرت و وفرت پیدا کرد که يك مجلس نمیتوانست که به\nسرعت لازمه حسب خاطر خواه بتمام امور وارسی نماید . لهذا حضرت فاروق اكبر يك مجلس\nمشوره دیگری را هم افزود کرد که باصطلاحات عصر حاضره باید مجلسی را که از عهد نبوی\nو صدیقی تاسیس شده و به عهد فاروقی رسید (مجلس اعیان) یا مجلس وزرا بنامیم و مجلس\nدویمین را که مخصوصا در عهد فاروقی تاسیس گردیده مجلس مبعوثان یا مجلس مشوره –\nبگوئیم .\nمجلس مشوره عصر خلیفه ۳ و ۴ و دیگر سلاطین اسلامی .\nدر عصر ذوالنورین و مدینة العلم نیز این هر دو مجلس عالیه بهمان اختیارات تامه و\nاجراات نافعه و ازادی و حقایق کوئی اثبات وجود داشت و خدمات بسیار بزرگ و کار روائی های\nاز حد سترگی را برای اسلامیت و ملك و مملکت مصدر شده که از قلقله نظریات عالی و پیش بینی های\nبلند و تعقیب صحیح شان بمقررات دینی و پابندی بامور مذهبی باندازه اسلام را ترقی –\nدادند که تا امروزه روز ان وسعت و مدنیت و عظمت اسلام موجب افتخار و اعتبار ما ست – در عقب\nان از خود غرضی و استبداد پسندی سلاطین اسلامی و پادشاهان عصر ماضی رفته رفته این شمع\nتابان مشوره و این ستاره درخشان فور و خوض در امور مهمه رو بانحطاط و افول گذارده در نتیجه\n(اسلام ضعف دید و مسلمان فریب ماند) .\nمجالس مشوره دوره امانیه .\nمعلوم است که در افغانستان بعد از هجران سیزده صد ساله مجلس مشوره –\nاولین بار در عهد (امانیه) مجلس های متعدده مشورت در علاقه داری ها و حکومتی های\nاعلی و کلان و اول و دوم و سوم و ولایات و يك مجلس شورا در مرکز سلطنت قایم شد و بر علاوه ان\nمجلسهای فوق العاده بزرگ دیگری هم عند اللزوم بنام (لویه جرگه) دایر می شد .\nاما بكمال افسوس مرقوم میگردد که برای این مجلس ها بجز از نام دیگر شغل و وظیفه و\nکاری نبود هر چند در تشکیلات اساسیه و نظام نامه اساسی و دیگر قوانین امانی و کلای مجلس\nمصدر خدمات مهمه و مرجع کارهای عالیه نشان داده شده بود ولی در واقع صرف نظر از امور\nسیاسی و اداری حتی امور اجتماعیه را هم کسی از ان ها نمی پرسید و حکام و زمامداران حتی شخص","chars":2288,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0955/00393.jpg","first_page":1,"last_page":438,"title":"Ḥabīb al-Islām حبيب الاسلام","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0955/393","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0955/canvas/393","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0955/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0955_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}