Page 119

- ۱۱۰ - قاعدۀ شصت ونهم : اشارت معهودۀ گنگ مثل بیان زبان اوست . تعریفها : اشارت عبارت است ؛ ازتحريك يك عضو به قصد چیزی . معهود چیزی است که درنزد مردم معلوم ومعروف باشد. اشارت معروف ؛ اگر بی زبانی خواه باسر خواه با چشم وخواه باید باشد ــ نظر بضرورت واحتیاج خود اشاره بکند ؛ مثل بیان زبان او معتبر شناخته می شود و درهمه بیع ، اجاره، هبه ورهن طلاق ، ابرا ، یمین ونکول از یمین ووصیت اعتبار دارد . هرگاه بلحاظ ضرورت ومجبوریت باشارت گنگ اعتبار نشدی هیچ معاملۀ دنیویه با او ممکن نبودی . لیکن اقرار گنگ بحدود شرعیه معتبر نیست . زیرا اشارت بدل سخن است . ازین رو اشارت شبهٔ بدلیت دارد وحدود باشبهه ساقط میشود . ونیز شهادت گنگ مقبول نیست . زیرا شرط شهادت لفظ « شهادت میکنم » است که بی زبان این لفظ شهادت را نمی تواند ادا بکند .