Page 401

شعر العجم حصه چهارم ۳۹۶ رخ او را پاک کرده بر چهره اش مشک بیفشاند بروز دوم منوچهر یک دربار عمومی را انعقاد داده دران از متخمین دین مورد رائے گرفت ۔ بعداً بہ موبدان امر داد که از زال امتحان بگیرند موبد ہا بسا سوالات علمی را از وی نمودند زال جوابات معقول ہر کدامی را داد بروز سوم از زال امتحانات عسکری گرفته شد در نتیجه آرزو و تمنائے زال مژور گردید زال در کابل آمده به کمال تزک و احتشام مراسم عروسی آن تمام شد :- در ضمن این داستان فردوسی معلومات مختلف و گوناگون فلسفیانه مذهبی ، تمدن ، معاشرت ، رسم و رواج وغیره مسائل متکثره آن زمان را ادار نموده است :- کیرکٹر :- در شاہنامہ ذکر ہزاران نفر مختلف مذکور است که دران عرب ، عجم ، ترک ، حبشی ، ہندی ، شاہ و گدا ، امیر و غریب ، آقا و غلام ، عالم و جاہل ، شریف و رذیل ، تاجر و پیشہ ور ، زاہد و رند ، پیر و جوان ، بچه و دختر و ہر جنس و ہر قسم مردم شامل است درین ضمن ذکر ہر کسی را که نمود له چول سلاطین ایران از کسی مسرور می شدند بر چہرہ و ریش او مشک می افشاندند ۔ علیہ درین ضمن فردوسی این مسلہ را ظاہر میکند که درین زمانه تعلیم باندازه علم شده بود که خاندان عسکری و امراء نیز از ہر قسم تعلیمات بهره ور می بودند -