Page 365

شعر العجم حصہ چہارم ۳۶۰ همین قصص در حیز تحریر آمده تاریخ میگردد بنا برین در تمام تواریخ ازمنه ماضیه بجز از حرب و ضرب دیگر واقعات نظم و نسق مملکتی کمتر بنظر میرسد چون فردوسی هر آن چیز یرا که می نویسد از روی تواریخ قدیمی است لهذا این فرق علانیه در شاهنامه مشاهده می گردد آن حالاتی که تا بزمان کیکاوس و خسرو بوقوع آمده در آن بجز از جنگ و جدال و مسایل رزمیه دیگر چیزی بنظر نمی آید - بهمان اندازه که زمانه رو به تجدد می گذارد بهمان پیمانه آمیزش و اختلاط دیگر حالات در آن نیز واقع می شود چون نوشیروان قریب العهد گذشته بود لہذا تمام انتظامات ملکی او مفصلا بنظر می رسد و فردوسی نیز آن را با تفصیل نگاشته است تا این که حکایه نویس آن احکام نوشیروان را نیز مشروحاً نموده است که در اوقات مختلفه در حین سوال و استدعای سائلین اصدار و تحریر نموده است که آن را توقیعات میگویند و فردوسی برائی هر واحد آن ابواب جداگانه را قایم داشته است - در آن مواقعیکه در تاریخ ذکر محاربه دو حریف و بیان واقعات کارروائی ہاے عسکرانه و حرکات خصمانه و کش و گیر دست و گریبان شدن طرفین می آید