Page 336

شعر العجم حصه چهارم ۳۳۱ درین شعر حالا این خیال اداء کرده شده است که بدن از معشوق تمام دنیا بنظر عاشق تاریک و تیره معلوم میگردد اما در واقع این امر صحیح است ۔ کہ اگر دل مسرور نباشد روز روشن بنظر انسان شب تاریک معلوم میشود تکرار لفظ ”کار“ یک لطف مخصوصی را به وجود آورده است ۔ با تو گستاخی است گفتن ترک بد خوئی نما با دل خود گفته ام آئینہ را بیرنگ ساز درین شعر یکہ مذکور شد مطلب اصلی این قدر بوده است ۔ کہ معشوق از بد خوئی خویش باز نمی آید لہذا می باید که دل خود را اینقدر فراخ بسازم که از بدخوئی معشوق نرنجد و آنرا طوری اداء کرده که در شعر مذکورش صیغه خطاب بعوض صیغۂ غایب دیگر لطف مخصوصی را درین شعر پیدا کرده است ۔ ہر چند بغیر لاف محبت نه ندبرت مارا امید ہا بدل بد گمان تو است مقصدش این است که اگرچہ رقیب بحضور معشوق ادعای بزرگ عشق و جانبازی خودش می نماید لکن معشوق باندازه ازو بدگمان است که آنرا گاہی یقین کرده نمی تواند ۔ این خیال طوریکه در شعر فوق ہویدا است اداء کرده است ۔