Page 329

شعر العجم حصہ چہارم ۳۲۴ را با ہمدیگر یکجا کرده از ان یک عالم گونا گونی را بوجود آورده یک خیال از حد وسیعی را در دو لفظ ادا ر می نمایند و بواسطهٔ این تراکیب دلاویز اظہار آن اداهای نہایت نازک و عمیق کرده می شود که بیان آن از دسترس دقوه برون است - اندازه این مطلب از امثله آن بخوبی ذہن نشین میگردد و این سخن در اشعار عربی وجود ندارد - (۱) ارباب ہوس اکثریہ با معشوق دل می بندند اما ظاہراً زیاده ربط و دلچسپی خود را باو اظہار میکنند تا از کار و بار دینا باز نمانند - اما معشوق بر غرور دلفریبی خویش مطمئن بوده میگوید که وی از دام محبت من نجات یافتہ کجا رفتہ می تواند - این وقایع را شاعری چنین اداء میکند :؎ بہ دور گردی من، از غرور می خندد حریف سخت کمانی که در کمین دارم حاصل این شعر این است :- برین دور دور گشتن و علیحده بودم معشوق بر من میخندد و میگوید که تو از دست من کجا نجات یافتہ می توانی - درین شعر لفظ ”دور گردی“ و ”سخت کمانی“ یک خیال وسیعی را با کمال اختصار اداء کرده است - (۲)