Page 182

۱۷۷ شعر العجم حصه چهارم خم و پیچ را دخل میدهد ـ مضمونی را که گفتن میخواهد برنگ و روغن استعارات او را ادا میکند ـ در عقب آن نوبت بدقت آفرینی ها و باریک بینی ها می رسد و مراتب مبالغات را بآسمان رسانیده بکشیدن پوست از موی می پردازند ـ و در استعاره استعاره دیگری را بوجود می آورند ـ تا اینکه از محسوسات صرف نظر کنان تنها بر اشیائ خیالی مدار کلام را میگزارند ـ این آخرین منزل ترقی شاعری ست ـ که همدوش تنزل و هم آغوش تسفل پنداشته میشود ـ بنابرین اصول از همه مقدم خصوصیت اہم دور اول شاعری فارسی سادگی و بی تکلفی است ـ هنگامیکه در ایران شاعری آغاز شد ـ دوره تمدن و معاشرت در اوج شباب بود ـ آن نمونه شاعری که در پیش نظر بود رنگین بیانی ها و طلسم آفرینی ہای متنبی، ابونواس، ابن المعتز بحتری، و ابوتمام بود ـ با وجود آن در فارسی شاعری ابتدائ این چنین خیالات ساده و بی تکلف و سرسری به نظر می آید ـ که گویا درین قوم ہیچک اثری از تمدن پیدا نشده است ـ این همان سخن است ـ که ہر چیز در ابتدای خود نہایت ساده و بی تکلف می باشد ـ اینک نیان اردو را ملاحظه کنید ـ که اولاً بنیاد شاعری را ولی دکنی نهاده است ـ که معاصر ناصر علی و بیدل بود ـ که ہرکدام آنها