Page 126

۱۲۱ شعر العجم حصه چهارم اردو مشرح " امام بخش ناسخ" است ، که بسا الفاظ بدمزه و ناگوار را مثل " ائے ہے " ۔ "جائے ہے" ۔ "کھوئے ہے" یا جمع الفاظ اردو را به ترکیب فارسی مثل " خوبان" وغیره و غیره الفاظ را که در زمانه ناسخ عموماً مروج بودند و تمام شعرائے دہلی و لکھنؤ آنرا استعمال و در اشعار خود درج میکردند ، اما مذاق ناسخ آن حالتی را که چندین سال بعد بوقوع می پیوست ، پیش از همه اندازه کرده ترک نمود ، که بالآخر دیگران نیز متروکیت آن مجبور شدند معلوم نیست ، که خواجه حافظ احساسات چند صد سال آینده را اندازه کرده که تا به امروز یک لفظ هم از زبان او متروک نه گردیده است - مقصد این است ، همان طوریکه شاعر در جستجوی مضامین مصروف می باشد ، می باید ، که همواره در تلاش و پالیدن و توازن و توافق آن نیز بهمان قسم مصروف باشد ، و آنرا بکمال غور و خوض ملاحظه کند که در کدام یکی از الفاظ اینطور معائب موجود است ، که آن مخفی و یا دور از نگاه و یا ناگوار میباشند ، و در از منه آتیه این معایب به همگنان محسوس می گردد این سخن نیز قابل تذکار است ، که اگر چه بعضی از