Page 51

٤٦ شعر او را بستم و سیزده صد هزار هم فزون تراید ار چہ تان که باید شمری رودکی بهمه اقسام سخن (قصیده، رباعی، قطعه، غزل، مرثیه) دارد لیکن امروز ما نمونه مثنوی اش بدست نداریم. این ظاهر است که کلیله دمنه که نظم کرده است مثنوی خواهد بود که واقعات مسلسل سِوا مثنوی دیگر جور ادا نمیشوند، دائره شاعری اش بلحاظ مضامین هم بسیار وسیع است. یعنی در سخن او (واقعه نگاری، خیال بند موعظت نصیحت. عشق ومحبت. مدح وثنا، صنایع وبدائع) همه یافت میشوند و درجه کمال دارند. ما نمونه هر یکش را بالا ختصار پیش میکنیم اخلاق و موعظت رودکی در اخلاق و موعظت بهمراه حسن ادای نکته های دقیق هم بیان کرده است، مثلاً او این مضمون را ادا کردن میخواهد که در نباید که شما بر خوشحالی دیگران حسد و رشک ببرید!» آنرا چنین تلقین میکند زمانه پندی آزاده وار داد مرا زمانه را چو نکو بنگری همه پند است بروز نیک کسان گفت غم مخور زنهار بسا کسا که بروز تو آرزومند است