Page 58

۵۱ (ه) باید که ضبط برانصاف مبنی باشد نه آنکه همراه بعض طلبا از حد زیاد رعایت بکنید، بعضی راخواه مخواه سرزنش نمائید، امروز بر یک قصور خاص یکی را تنبیه هم نکنید، و فردا بر همان قصور دیگریرا سخت سزابد هید، بدون تحقیقات پوره از کدام معامله نتیجه اخذ نباید کرد ، بوقت سزا دادن بجای عقل از جوش و غضب کار نباید گرفت ، از طلبای غبی هم مانند طلبای ذھین توقع نباید داشت ، پس اگر کدام مدرس برعکس این اصولها کار میکند، او فی الحقیقت بیخ انصاف را میکند. (۳) محرکات درباره ضبط پیوسته انسان در هر کار کدام خواهشی دارد، و بذریعه همین خواهش یا نیت هر فرد بشر ذریعه حرکت دادن کدام کار را میشود پس بدین خیال چنین خواهش یا نیت را محرک میگویند - مدرس را لازم است که در قیام ضبط از محرکات طبیعی بچه ها کار بگیرد، چنانچه فلسفی میگوید، که مراد از ضبط استعمال آن محرکاتیست که بچه ها را بجانب محنت کشی و نیک روشی ترغیب میدهد، محرکات بزرگ بر دو جائی است (۱) میلان طبیعی بسوی یک کار. (۲) شوق اعجوبه پسندی یا علم.