Page 50

٤٣ میگردد و همه اشیا دران خود بخود جلوه میکنند این علم به علم باطن موسوم است و واسطۀ آن کتابها و درس و تدریس نیست بلکه صفای قلب است و انبیا علیهم السلام که از فطرت دلهای صاف می آرند بصفای قلب محتاج بمجاهدات و تزکیه نمی باشند، خواجه حافظ مضمون مذکور را در شعرهای مختلف بسته است: سالها دل طلب جام جم از ما میکرد آنچه خود داشت زبیگانه تمنا میکرد دیدمش خرم و خندان قدح باده بدست واندران آئینه صد گونه تماشا میکرد گفتم این جام جهان بین بتوکی داد حکیم گفت آن روز که این گنبد مینا میکرد جامی دیگر میفرماید: ساقی بیار باده و با مدعی بگو انکار ما مکن که چنین جام جم بدست حافظ در یک شعر دیگر بطرف این علم لدنی اشاره مینماید: سرخدا که عارف سالک بکس نگفت در حیرتم که باده فروش از کجا شنید در تصانیف علمای ظاهر بعض جاها اسرار شریعت دیده میشوند در حقیقت آن افادات اند که از همین عارفین کاملین که از زبان نشان گاها سرزده اند همین است که خواجه حافظ میگوید: ساقی بیا که عشق ندا میکند بلند کانکس که گفت قصه ما هم زما شنید