Page 31

٢٤ اقدامات شان بذریعه جرائد و تالیفات فوراً بگوش همه عالم میرسد، تشکیلات و ترقی اقوام تازه و مشتعل شدن جذبات شان برین امر موقوف است که بجذبات شان یک محور صحیح داده و کارنامه هائی شان را روشن نموده و هر خدمت شان را بر صفحات تاریخی حیات جاوید بخشیده شود، قصیده در حقیقت یک آله بود برای انجام دادن همین غرض چنانچه در عرب ذکر کسانی را که شعراء در قصیده نموده اند اسم شان تا هنوز زنده است بر عکس شعرای ایران که اگرچه در توصیف ممدوحین خود زمین و آسمان را گز کرده اند لیکن امروز از اسم شان هم کسی واقف نیست، شیخ سعدی بهمه دنیا نامدار است لیکن برای شناختن ممدوحش ابوبکر سعد زنگی خیلی اوراق گردانی تاریخ لازم می افتد، سکندر نامه را هر طفل میخواند لیکن برای دریافتن ابوبکر نصره الدین که بر نام او کتاب معنون است بسیار مطالع کتب تاریخی میباید اگر در قوم نشر جذبات صاف و زنده را مدنظر داشته باشیم بهترین طریق های آن همین است که بخدمت قوم امثله محسوس و تصویر هائی زنده اثر را تقدیم نمائیم جذبات شجاعانه فرانس از اسم نیپولین اعظم انقدر مشتعل می شوند که به نطقها مدهش و خیلی بلیغ اخلاقی هم ممکن نیست