Page 237

۲۲۸ هر کرا خوف و طمع در بار نیست از خطا باکش نباشد وز تتار بیک جای دیگر به انکیانو خطاب می نماید ؎ چنین پند از پدر نشنید باشی الا گر هوشیاری بشنو انم نه هر کس حق تواند گفت گستاخ سخن ملکی ست سعدی را مسلم طریقه های اصلاح پادشاهان جابر را موافق آن زمان بطوریکه ممکن بود بقرار ذیل حاشیه ۲۲۷ و (ببرین) آن حکومت حق است و امیران ظل الله ـ و دولتینکه ازین دو امر یک امر نداشته باشد باعتبار حقیقت آن حکومت الهی نیست بلکه یک تنظیم مخالفین و منکرین است ـ باینچنین حکومتها حکومت اسلامی ـ گفتن با حق تمسخر کردن است ـ هر دو دعوای مذکور ه (یعنی در دولت اسلام ضروری است که قانونش اسلام و پادشاه آن مسلمان باشد) از آیۀ کریمۀ مذکوره ثابت است بصورتیکه اینکه : در آیۀ امر به دو اطاعتها (اطاعت خدا یتعالی ـ وطاعت رسول صلعم) وارد است، و یک انسان باختیار نمودن این هر دو اطاعت «مسلم» یعنی مطیع میگردد ـ و به اختیار نکردن این دو اطاعت «کافر» بمعنی منکر می ماند ـ ازین تصریح ثابت شد که حقیقت اهل اسلام فرمان برداری مذکور است پس حقیقت دولت مسلمانان هم ازین بیش نیست که در فرمان برداری خدا و رسولش علیه السلام (اسلام) را قانون مطاع خود بسازد و ازان چپ و راست نرود،، و صورت اثبات دعوی ثانی (یعنی مسلمان بودن پادشاه در دولت اسلام فرض است این که : چون از امر طاعت دو جماعتهای متخاصم بوجود آمده مقابل یکدیگر ایستاده شدند، لازم است که برای اداره و ترقی جماعت موافق (حزب الله) ومدافعه و اصلاح جما مخالفین (حزب الشیطان) فردی از حزب الله (یعنی مسلمان) مرکز کار را بدست خود بگیرد که ولسوزی از مخالف معاند صورت نمی بندد و در عرف تجربه امکان ندارد از همین است که جملۀ «اولی الامر» را بقید «منکم» مقید فرموده است (یعنی اولی الامر شما شخصی لازم است که از جمیعۀ خود شما باشد نه از جمیعۀ خصمهای شما، ای جماعه مطیعین مسلمین !) از تقریریا بالا مشرح گشته که سلطان که امیر و خلیفه و پادشاه اسلام فردی از جماعه منکرین نیست و نیز اینکه او در وصف حکومت همین طور ظل و و سایه حکومت حقیقیه را مالک قدیر است که مهتاب در وصف نور ظل و سایۀ آفتاب است ـ چرا؟ فریضه و کارش جزین نیست که فرامین و قوانین خدای قدوس را بر دنیا اجرا بدارد (مشابیکه کار مهتاب نیست مگر اینکه نور آفتاب را بر دنیا به پاشد) ـ لهذا در قبول کردن ارشاد ( السلطان ظل الله ) هیچ عذر عقلی نیست، بلکه عقلاً هم قبول کردن آن واجب است ما ترک اینکه سلطان اسلامی را سایه خدا تسلیم نمیکنند سوال میکنیم که ایا ایشان پادشاه نا خدا و حکومت او را بجای ظل و عوض اصلی و ذاتی میدانند ؟ فلیهاتو حَذَرًا (انصاری)